ABD Temsilciler Meclisi'nde geçen hafta yapılan oylamada 100'den fazla Demokrat vekilin İsrail'e yapılan askeri yardımın durdurulması yönünde oy kullanması, Washington'da İsrail politikasına ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi. New Hampshire Senatörü Jeanne Shaheen, Pazar günü yaptığı açıklamada İsrail'in “Ortadoğu'daki en güçlü müttefikimiz” olduğunu vurgulayarak, yardımın kesilmesi yönündeki girişimlere karşı çıktı. Shaheen, bu dönemde Filistinli sivillere insani yardım sağlanmasının da kritik önem taşıdığını belirtti.
Temsilciler Meclisi'ndeki oylama ve siyasi yansımaları
Temsilciler Meclisi'nde 16 Kasım'da yapılan oylamada, 100'den fazla Demokrat milletvekili, İsrail'e yönelik askeri yardım paketinin bir kısmının kesilmesini öngören bir önergeye destek verdi. Önergede, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonları koşullandırılarak, sivil kayıpların azaltılması hedefleniyordu. Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Meclis'te önerge kabul edilmese de, Demokrat Parti içinde İsrail politikasına yönelik artan bir rahatsızlığın sinyali olarak yorumlandı. Beyaz Saray, Başkan Joe Biden yönetiminin İsrail'e verdiği desteğin sarsılmaz olduğunu yinelerken, bazı ilerici Demokratlar bu tutumu eleştirmeye devam ediyor. Shaheen, bir televizyon programında yaptığı değerlendirmede, “İsrail, Ortadoğu'daki en güçlü müttefikimizdir ve güvenliği bizim için hayati öneme sahiptir. Ancak bu, Filistinli sivillerin korunması sorumluluğumuzu ortadan kaldırmaz. İnsani yardımın sağlanması da aynı derecede önemlidir” ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve küresel boyut: ABD-İsrail ilişkilerinin geleceği
ABD, İsrail'in en büyük askeri yardım sağlayıcısı konumunda ve yılda yaklaşık 3,8 milyar dolar askeri destek veriyor. Bu yardımın kesilmesi yönündeki herhangi bir adım, İsrail'in savunma kapasitesini doğrudan etkileyecek ve bölgedeki güç dengesini değiştirecek potansiyele sahip. Özellikle Hamas'la devam eden çatışmaların ortasında, ABD'nin tutumu sadece İsrail'i değil, aynı zamanda Filistin yönetimini, bölgedeki Arap ülkelerini ve İran'ı da etkileyebilir. Senatör Shaheen'in açıklamaları, Demokrat Parti içinde İsrail'e verilen desteğin azalmadığını gösterse de, Temsilciler Meclisi'ndeki oylama tablosu parti tabanında önemli bir kırılmanın yaşandığını ortaya koyuyor. Önümüzdeki dönemde Senato'da da benzer bir tartışma yaşanması beklenirken, Başkan Biden'ın İsrail politikasını savunmak için daha fazla çaba harcaması gerekebilir. Küresel kamuoyunda İsrail'in askeri operasyonlarına yönelik tepkiler artarken, ABD'nin bu konudaki tutumu uluslararası itibarını da etkileyecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, ABD-İsrail ittifakının sağlamlığının sorgulanması anlamına gelirken, Türkiye'nin bölgesel politikaları açısından da önemli bir arka plan oluşturuyor. Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bilinirken, ABD'de İsrail yardımına yönelik iç tartışmalar, Ankara'nın Washington nezdinde elini güçlendirebilir. Bununla birlikte, Türkiye'nin NATO müttefiki olarak ABD ile ilişkilerinde bu tür konjonktürel değişimleri kendi lehine kullanması mümkün. Ayrıca, Gazze'deki insani krizin devam ettiği bir dönemde, ABD'nin insani yardım vurgusu, Türkiye'nin bölgedeki yardım çabalarıyla uyumlu bir zemin yaratabilir. Kısacası, ABD İsrail politikasındaki bu çatlaklar, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki dengeleri yeniden okumasını gerektirecek bir dinamik sunmaktadır.
