Teksas'ta kürtaj karşıtı yasayı destekleyen ve bu yasanın geçmesi için çalışan kişiler, şimdi aynı yasa kapsamında kürtaj hapı sipariş ettikleri iddiasıyla dava ediliyor. Davacılar, San Antonio'da yaşayan üç kişiye karşı açtıkları davada, Teksas'ta iki çocuğun yetişkinliğe kadar büyütülmesinin tahmini ortalama maliyeti olan yaklaşık 460 bin dolar tazminat talep ediyor. Dava, ülke çapında dikkat çeken ve kürtaj hakları savunucuları ile karşıtları arasındaki mücadelenin yeni bir cephesini oluşturuyor.
Yasanın arka planı ve dava süreci
Teksas'ta 2021'de yürürlüğe giren ve ülkedeki en katı kürtaj yasalarından biri olan yasa, yaklaşık altı haftadan sonra kürtajı yasaklıyor ve özel kişilere, yasayı ihlal edenlere karşı dava açma hakkı tanıyor. Yasa, kürtajın yapılmasına yardım eden veya teşvik eden herkese karşı dava açılmasına izin veriyor. Bu davada, davalıların kürtaj hapı sipariş ederek yasayı ihlal ettikleri öne sürülüyor. Davacılar, davalıların bu eylemlerinin yasa kapsamında yasadışı olduğunu ve kendilerinin bu durumdan zarar gördüklerini iddia ediyor. Dava, yasanın ne kadar geniş yorumlanabileceğini ve kürtaj karşıtı aktivistlerin kendi yasalarını nasıl kullanabileceğini gösteriyor.
Davanın ayrıntılarına göre, davalılar arasında yasanın geçmesi için lobbying yapan ve kampanya yürüten kişiler bulunuyor. Bu kişilerin, yasanın yürürlüğe girmesinden sonra başka bir eyaletten kürtaj hapı sipariş ettikleri iddia ediliyor. Davacılar, bu eylemlerin yasayı ihlal ettiğini ve kendilerinin vergi mükellefi olarak zarar gördüklerini belirtiyor. Talep edilen 460 bin dolar, Teksas'ta iki çocuğun bakım ve eğitim masraflarını karşılamak için hesaplanmış. Bu rakam, yasanın öngördüğü tazminat miktarının ne kadar yüksek olabileceğini gösteriyor. Dava, kürtaj hakları savunucuları tarafından yasanın ne kadar absürt sonuçlar doğurabileceğinin bir kanıtı olarak görülüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu dava, ABD'de kürtaj hakları konusundaki kutuplaşmanın derinleştiği bir dönemde ortaya çıktı. Yüksek Mahkeme'nin 2022'de Roe v. Wade kararını bozmasının ardından birçok eyalet kürtajı yasakladı veya ciddi şekilde kısıtladı. Teksas yasası, eyalet dışından kürtaj hapı temin edilmesini de hedef alıyor ve bu durum eyaletler arası ticaret ve federal düzenlemelerle çelişebiliyor. Dava, kürtaj karşıtı grupların kendi yasalarını kullanarak kürtaj erişimini engelleme çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Aynı zamanda, kürtaj hakları savunucuları bu tür davaların yasanın kötüye kullanılması olduğunu ve kadınların sağlık hizmetlerine erişimini kısıtladığını savunuyor. Küresel olarak, ABD'deki bu gelişmeler diğer ülkelerdeki kürtaj yasaları tartışmalarını da etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de kürtaj 10 haftaya kadar yasal olmakla birlikte, son yıllarda hükümetin söylemleri ve sağlık politikalarındaki değişiklikler kürtaj erişimini fiilen zorlaştırdı. Teksas'taki bu dava, kürtaj karşıtı yasaların ne kadar geniş yorumlanabileceğini ve bireylerin özel hayatlarına müdahale edebileceğini gösteriyor. Türkiye'de de benzer şekilde, kürtaj karşıtı grupların yasal boşlukları kullanarak kadınları hedef alabileceği endişesi var. Ayrıca, ABD'deki eyaletler arası kürtaj hapı ticareti, Türkiye'nin de dahil olduğu uluslararası ilaç ticareti düzenlemeleri açısından dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye, kadın hakları ve sağlık politikaları konusunda ABD'deki gelişmeleri yakından izlemeli ve olası olumsuz etkilere karşı önlem almalı.
