Teknoloji hisseleri, yılın en kötü haftalarından birini geride bırakırken, Wall Street’te yatırımcılar uzun süredir ötelenen kritik bir soruyu sormaya başladı: Tüm bu yapay zeka (AI) harcamalarının karşılığında gerçekte ne elde ediyoruz? Nasdaq Bileşik Endeksi, geçtiğimiz hafta yüzde 3,5 değer kaybederken, S&P 500 teknoloji sektörü endeksi de benzer bir düşüş yaşadı. Bu düşüş, özellikle AI odaklı büyüme beklentilerine aşırı güvenen yatırımcıları sarstı.
Gelişmenin arka planı: AI heyecanının tıkanması
2023 yılı boyunca yapay zeka odaklı teknoloji hisseleri, özellikle OpenAI’ın ChatGPT’sinin piyasaya sürülmesiyle benzeri görülmemiş bir yükseliş yaşamıştı. Nvidia, Microsoft ve Alphabet gibi şirketler, AI altyapısına milyarlarca dolar yatırım yaparak piyasa değerlerini katlamıştı. Ancak geçen hafta, bu iyimserlik yerini endişeye bıraktı. Nvidia’nın son çeyrek kazanç raporu beklentileri karşılasa da, şirketin büyüme hızının yavaşladığına dair işaretler yatırımcıları tedirgin etti. Özellikle bulut bilişim devleri Amazon, Microsoft ve Google’ın AI hizmetlerinden elde ettiği gelirlerin henüz yatırımlarını karşılamaktan uzak olması, balon endişelerini artırdı. UBS ve Goldman Sachs gibi büyük bankaların yayımladığı raporlar, AI’nin üretkenlik artışına dönüşmesinin tahmin edilenden daha uzun sürebileceğini vurguladı.
Bölgesel ve küresel boyut: Dünya piyasalarında domino etkisi
Teknoloji hisselerindeki bu çalkantı, yalnızca Wall Street ile sınırlı kalmadı. Asya piyasaları haftaya düşüşle başlarken, Tokyo Nikkei endeksi teknoloji devleri Sony ve Tokyo Electron’un hisselerindeki kayıplar nedeniyle yüzde 2 geriledi. Avrupa’da ise STOXX 600 teknoloji endeksi haftalık bazda yüzde 4 değer kaybederken, ASML Holdings gibi yarı iletken ekipman üreticileri özellikle sert etkilendi. Hong Kong Hang Seng Teknoloji Endeksi de benzer bir düşüş yaşadı. Küresel çapta, merkez bankalarının faiz artırımları ve jeopolitik gerilimler zaten hassas olan piyasaları daha da kırılgan hale getirirken, AI yatırımlarının sorgulanması bir düzeltmeyi tetiklemiş görünüyor. Uzmanlar, bu durumun bir balonun patlamasından ziyade geçici bir düzeltme olduğunu savunsa da, yatırımcıların temkinli davranmasına neden oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye’de teknoloji hisselerine doğrudan yatırım yapan bireysel ve kurumsal portföyler bu düşüşten etkilenebilir. Özellikle Borsa İstanbul’da işlem gören yabancı teknoloji ETF’lerine bağlı yatırımlar değer kaybedebilir. Küresel AI balonunun sönmesi, Türkiye’nin yapay zeka yatırımlarını da olumsuz etkileyebilir; ancak Türkiye’nin AI ekosistemi henüz gelişme aşamasında olduğundan, etki sınırlı kalabilir. Öte yandan, Türk teknoloji firmaları yurtdışına açılmak için AI trendinden faydalanırken, bu düzeltme onları daha temkinli planlama yapmaya itebilir. Ekonomideki yüksek enflasyon ve faiz ortamında, küresel risk iştahındaki azalma Türk lirası üzerinde de baskı yaratabilir.
