Tayvan ordusu, ABD’den tedarik edilen HIMARS (Yüksek Hareket Kabiliyetli Topçu Roket Sistemi) mobil rampalarıyla Çin istikametine roket atışı gerçekleştirdi. Salı günü yapılan tatbikatta, HIMARS araçları ateş emrini aldıktan sonra üç dakika içinde mevzi alarak parlak flaşlarla roketlerini fırlattı. Tatbikat, sistemin yüksek hareketliliğini ve hızlı konuşlanma kabiliyetini sergilemek amacıyla düzenlendi.
Tatbikatın ayrıntıları ve stratejik önemi
Tayvan Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, tatbikatta kullanılan HIMARS rampaları ABD’nin bu yıl içinde adaya teslim ettiği son teknoloji silah sistemleri arasında yer alıyor. Sistem, yüksek patlayıcılı mühimmatların yanı sıra uzun menzilli GMLRS (Güdümlü Çok Namlulu Roket Sistemi) roketlerini ateşleyebiliyor. Tayvanlı yetkililer, tatbikatın düzenli savunma hazırlıklarının bir parçası olduğunu belirtirken, Çin yönetimi ise “provokasyon” olarak nitelendirdi. Pekin yönetimi, Tayvan’ın askeri tatbikatlarını “tek Çin” ilkesine aykırı bulduğunu her fırsatta vurguluyor.
HIMARS sistemleri, özellikle Rusya-Ukrayna savaşında etkinliğini kanıtlamış, Ukrayna ordusunun Rusya hatlarını vurmak için kullandığı önemli bir silah olmuştu. Tayvan liderliği, bu sistemlerin ada savunmasında “devrim niteliğinde” bir kabiliyet sağladığını düşünüyor. Uzmanlar, HIMARS’ın 300 kilometreye kadar menzile sahip olduğunu ve Çin’in karşı kıyılarındaki askeri tesisleri vurabileceğini belirtiyor.
ABD-Tayvan askeri iş birliği ve Çin tepkisi
ABD, son yıllarda Tayvan’a yaptığı silah satışlarını artırmış durumda. HIMARS’ın yanı sıra, Harpoon gemisavar füzeleri ve M1 Abrams tankları da adaya sevk edilen sistemler arasında. Çin ise bu satışları egemenliğine müdahale olarak görüyor ve Washington’a sert tepki gösteriyor. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, “Tayvan’ı askeri olarak silahlandırma girişimleri başarısız olacaktır. Çin, ulusal egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumak için gerekli tüm önlemleri alacaktır” dedi. Uzmanlara göre, HIMARS tatbikatı Tayvan’ın caydırıcılık kapasitesini artırsa da, Çin’in askeri üstünlüğü karşısında sembolik kalmaya mahkum.
Öte yandan, ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, tatbikatın planlı bir eğitim faaliyeti olduğunu vurgularken, “Tayvan’ın kendini savunma kabiliyetine katkıda bulunmak ABD’nin taahhüdüdür” ifadesini kullandı. Bölgedeki askeri gerilim, Tayvan’ın Mart ayında yapacağı tatbikatlarla daha da tırmanabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tayvan-Çin gerginliği, Türkiye’nin Asya-Pasifik politikası açısından önemli bir gelişme. Türkiye, Tayvan ile resmi diplomatik ilişki kurmasa da, ekonomik bağlarını sürdürüyor ve “tek Çin” politikasına saygı duyuyor. Ancak ABD’nin Tayvan’a silah satışı, küresel dengeleri etkileyebilecek bir faktör. Türkiye’nin NATO üyesi olarak ABD’nin Asya stratejilerine dolaylı destek vermesi, bölgedeki Çin-Türkiye ilişkilerinde hassas bir denge yaratıyor. Ayrıca, Türkiye’nin kendi savunma sanayisi için HIMARS benzeri mobil topçu sistemleri geliştirme çalışmaları, bu tür teknolojilerin etkinliğini göstermesi açısından dikkat çekici.
