2026 yılının ilk tayfunu olarak Çin'in doğu kıyılarına ulaşan şiddetli fırtına, en az 11 kişinin ölümüne ve onlarca kişinin çatılarda mahsur kalmasına neden oldu. Zhejiang eyaletinde etkili olan tayfun, sağanak yağışlar ve şiddetli rüzgarlarla birlikte geniş çaplı su baskınlarına yol açtı. Yetkililer, kurtarma ekiplerinin helikopter ve şişme botlarla mahsur kalanları tahliye etmeye çalıştığını, ancak hava koşullarının operasyonları zorlaştırdığını bildirdi. Hindistan'ın Mumbai kentinde ise şiddetli yağışlar nedeniyle binalar çökerken, seller yılan tehlikesini de beraberinde getirdi.
Gelişmenin Arka Planı
Çin'in Zhejiang eyaleti, tayfunun karaya ulaştığı ilk bölge oldu. Meteoroloji yetkilileri, rüzgar hızının saatte 160 kilometreyi bulduğunu ve dalga yüksekliğinin 10 metreye ulaştığını açıkladı. Bölgedeki nehirlerin taşması sonucu birçok köy ve kasaba sular altında kalırken, tarım arazileri de büyük zarar gördü. Çin hükümeti, afet bölgelerine acil yardım ekipleri sevk ederken, yerel yönetimler vatandaşları tahliye etmek için geçici barınma merkezleri kurdu.
Hindistan'ın finans başkenti Mumbai'de de benzer bir tablo yaşanıyor. Muson mevsiminin etkisiyle artan yağışlar, kentin birçok noktasında su baskınlarına neden oldu. Yetkililer, en az iki binanın çöktüğünü ve bu enkaz altında kalanlar olduğunu açıkladı. Ayrıca, sel sularının yılanları yaşam alanlarından çıkarmasıyla birlikte, halk ısırılma vakalarına karşı uyarıldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İklim değişikliğinin etkisiyle Asya-Pasifik bölgesinde aşırı hava olaylarının sıklığı ve şiddeti artıyor. Bilim insanları, deniz suyu sıcaklıklarındaki yükselişin tayfunları daha güçlü hale getirdiğini ve bu durumun özellikle yoğun nüfuslu kıyı bölgelerini tehdit ettiğini belirtiyor. Çin ve Hindistan gibi büyük ekonomilerin altyapısı, bu tür doğal afetler karşısında ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösterdi. Afetlerin ekonomik maliyeti ise milyarlarca doları bulabilir. Ayrıca, sel ve tayfunların yol açtığı can kayıpları ve yaralanmalar, bölgesel sağlık sistemleri üzerinde ciddi bir yük oluşturuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin ve Hindistan'daki bu doğal afetler, Türkiye'nin de benzer riskler taşıdığı gerçeğini hatırlatıyor. Özellikle Karadeniz ve Akdeniz kıyı şeridi, şiddetli fırtına ve sellerle sıkça karşılaşıyor. Türkiye'nin afet yönetimi kapasitesi, uluslararası işbirliği ve erken uyarı sistemleri sayesinde iyileştirilmeye çalışılsa da, iklim değişikliği bu çabaları zorlaştırabilir. Ayrıca, bu tür afetler küresel tedarik zincirlerini etkileyerek Türkiye'nin dış ticaretine de yansıyabilir. Özellikle Çin'den ithal edilen ürünlerde gecikmeler ve fiyat artışları yaşanabilir. Türkiye, bu tür krizlere karşı dayanıklılığını artırmak için daha kapsamlı altyapı yatırımları ve uluslararası işbirliği mekanizmaları geliştirmelidir.
