ABD'li ünlü tarihçi Robert Kagan, ülkesinin 'neredeyse hiç direnişle karşılaşmadan' diktatörlüğe doğru sürüklendiğini belirterek çarpıcı uyarılarda bulundu. Soğuk Savaş döneminin, önümüzdeki döneme kıyasla 'çocuk oyuncağı' kalacağını söyleyen Kagan, Donald Trump liderliğindeki ABD'nin dünyayı 1945'ten bu yana en tehlikeli döneme taşıdığı görüşünde. Ünlü tarihçinin bu açıklamaları, ABD'nin demokratik kurumlarının erozyonu konusunda uzun süredir devam eden tartışmalara yeni bir boyut kazandırdı.
Kagan'ın Uyarısı: Demokratik Kurumlar Çöküyor
Brookings Enstitüsü'nde çalışmalarını sürdüren ve 'The Jungle Grows Back' adlı kitabın yazarı Robert Kagan, yaptığı son değerlendirmede ABD'nin demokratik direncinin neredeyse sıfıra indiğini vurguladı. Kagan'a göre Trump, iktidarını pekiştirirken sistem içinden gelen itirazlar giderek zayıflıyor. Kongre'deki Cumhuriyetçi Parti'nin çoğunluğu, Trump'ın eylemlerine karşı yeterli direnci göstermezken, Yüksek Mahkeme'nin muhafazakar üyelerinin atanmasıyla yargı da etkisiz hale geliyor. Kagan, 'ABD, yavaş yavaş ama emin adımlarla otoriter bir rejime dönüşüyor. Bu dönüşüm, 1930'ların Almanya'sında olduğu gibi aniden değil, sessiz ve adım adım gerçekleşiyor' ifadelerini kullandı.
Tarihçi, Trump'ın ikinci döneminde başkanlık yetkilerini anayasal sınırların ötesine taşıyacağından endişe ediyor. Bu kapsamda, federal çalışanların sadakat testlerine tabi tutulması, bağımsız düzenleyici kurumların siyasallaştırılması ve muhalif medya organlarına yönelik baskıların artması gibi senaryolar gündemde. Kagan, 'Amerikan halkı, olan biteni izlemekle yetiniyor; bu sessizlik, demokrasinin ölümüne zemin hazırlıyor' diyor.
Küresel Etkiler: Soğuk Savaş Bile Daha Güvenliydi
Kagan, ABD'deki bu dönüşümün uluslararası sistemi de derinden etkileyeceğini savunuyor. Ona göre, Trump yönetimindeki ABD, NATO'yu zayıflatmaya devam edecek, Rusya ve Çin'e karşı sert güç kullanımından kaçınacak, ancak ticaret savaşları ve yaptırımlarla küresel ekonomiyi istikrarsızlaştıracak. Kagan, 'Soğuk Savaş dönemi iki kutuplu yapısıyla en azından öngörülebilirdi; şimdi ise çok kutuplu bir kaos ve belirsizlik dönemine giriyoruz' ifadesini kullandı. Tarihçi, ABD'nin demokratik bir lider olmaktan çıkması durumunda, dünya genelinde otoriter rejimlerin cesaretleneceğini ve liberal demokratik düzenin çöküşe geçeceğini öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu demokratik gerileme, Türkiye için hem risk hem de fırsatlar barındırıyor. Kagan'ın öngördüğü gibi ABD'nin küresel liderlikten çekilmesi, Türkiye'nin bölgesel bir güç olarak manevra alanını genişletebilir. Ancak NATO'nun zayıflaması, Türkiye'nin güvenlik mimarisinde belirsizlik yaratırken, Doğu Akdeniz ve Suriye'de Rusya'nın etkisini artırabilir. Ayrıca, ABD'nin demokratik değerleri terk etmesi, Türkiye-AB ilişkilerinde yeni bir denklem oluşturabilir. Ankara, bu dönemde çok yönlü diplomatik bağlarını güçlendirerek, olası bir güç boşluğunda kendi çıkarlarını korumaya çalışacaktır.
