Kızıldeniz ve çevresinde ticari gemilere yönelik saldırıların yeniden alevlenmesi, küresel enerji arzına ilişkin endişeleri körükleyerek ham petrol fiyatlarının yüzde 2'nin üzerinde yükselmesine neden oldu. Analist Axel Rudolph'un değerlendirmesine göre, saldırıların ardından Brent petrol varil başına 80 doların üzerine çıkarken, ABD ham petrolü de benzer bir artış kaydetti. Öte yandan, yapay zeka (AI) sektöründeki şirketlerin kâr marjlarına ve gelecek büyüme potansiyeline dair artan şüpheler, teknoloji hisselerinde satış baskısı yarattı. Asya ve Avrupa borsalarında endeksler düşüş eğilimi gösterdi. Yatırımcılar, jeopolitik riskler ile büyüme odaklı sektörlerdeki belirsizlikler arasında sıkışmış durumda.
Küresel Piyasalarda İkili Yönlü Baskı
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enerji şirketlerinin hisselerini geçici olarak desteklese de, genel piyasa duyarlılığı olumsuz etkileniyor. Yüksek enerji maliyetleri, özellikle imalat ve lojistik sektörlerinde maliyet enflasyonunu artırarak şirket kârlarını daraltıyor. Bu durum, merkez bankalarının faiz indirimlerini ertelemesine yol açabilir. Özellikle ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikasına yönelik belirsizlikler, hisse senetlerini baskılamaya devam ediyor.
Yapay zeka sektöründe ise, bazı öncü firmaların beklenenin altında kazanç raporları, sektörün abartılı değerlendiğine dair endişeleri artırdı. Teknoloji hisselerindeki düzeltme, geniş tabanlı endekslerin de gerilemesine neden oldu. Analistler, önümüzdeki dönemde yapay zeka yatırımlarının daha dikkatli değerlendirileceğini ve şirketlerin kârlılık göstergelerine odaklanılacağını belirtiyor.
Jeopolitik Gerilimler ve Enerji Arzı Riski
Kızıldeniz'deki saldırılar, küresel ticaretin yaklaşık yüzde 12'sinin geçtiği Süveyş Kanalı rotasındaki güvenliği tehdit ediyor. Sigorta primleri artarken, bazı nakliye şirketleri alternatif rotalara yöneliyor. Bu durum, hem ulaşım sürelerini uzatıyor hem de navlun maliyetlerini yükseltiyor. Petrol fiyatlarındaki artış, enerji ithal eden gelişmekte olan ekonomiler için cari açık riski oluşturuyor. Öte yandan, arz kesintisi endişeleri, OPEC+ ülkelerinin üretim kararlarını da etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Petrol fiyatlarındaki bu yükseliş, Türkiye gibi enerji ithalatında dışa bağımlı ülkeler için cari açık ve enflasyon riskini artırıyor. Türkiye'nin enerji faturasının yükselmesi, ödemeler dengesi üzerinde baskı oluşturabilir. Ayrıca, küresel risk iştahındaki azalma, gelişmekte olan piyasalara sermaye girişlerini yavaşlatabilir. Diğer yandan, Türkiye'nin Kızıldeniz'deki ticaret rotalarına olan bağımlılığı, olası bir nakliye krizinden doğrudan etkilenme potansiyelini gündeme getiriyor. Enerji fiyatlarındaki dalgalanma, Merkez Bankası'nın para politikasını şekillendirirken enflasyon görünümünü de belirleyici olacak.
