İran'ın başkenti Tahran'da, eski dini lider Ayetullah Ali Hamaney'in cenaze töreni için olağanüstü bir kalabalık toplandı. Yüz binlerce kişinin katıldığı tahmin edilen törende, İran bayraklarının yanı sıra, eski liderin savaşta ölümünün intikamını simgeleyen kırmızı bayraklar da dalgalandırıldı. Cenaze alayı, sabahın erken saatlerinden itibaren Tahran'ın ana caddelerinden geçerken, katılımcıların yoğunluğu nedeniyle şehir merkezinde trafik durma noktasına geldi. Yetkililer, resmi bir sayı açıklamasa da, görgü tanıkları katılımın son yılların en büyüklerinden biri olduğunu belirtiyor.
Kalabalığın Mesajı: İntikam ve Birlik
Törene katılanların çoğu, Hamaney'in 1980-1988 İran-Irak Savaşı'ndaki ölümüne atfen intikam çağrısı yapan “intikam” yazılı pankartlar taşıdı. Kırmızı bayraklar, Şii geleneğinde ölen birinin kanının yerde kalmaması gerektiğini simgeliyor. Kalabalık arasında sık sık “Ölüm Amerika'ya” ve “Ölüm İsrail'e” sloganları atıldı. Bu durum, İran'daki mevcut siyasi iklimin hala anti-Batı söylemlerle şekillendiğini gösteriyor.
Cenaze töreni, Tahran Üniversitesi kampüsünde düzenlenen resmi bir merasimle devam etti. Dini lider Ayetullah Ali Hamaney'in naaşı, daha sonra Meşhed kentindeki İmam Rıza Türbesi'ne defnedilmek üzere nakledildi. Törenlere, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve diğer üst düzey siyasi ve askeri yetkililer katıldı.
Bölgesel Etkiler ve Tepkiler
Hamaney'in ölümü, İran'ın bölgesel politikalarında yeni bir dönemin başlangıcı olarak yorumlanıyor. Özellikle, İran'ın Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen'deki vekil güçlerle ilişkileri yeniden şekillenebilir. İran devlet medyası, törenlerin “İslami birliğin ve devrimci ruhun yeni bir göstergesi” olduğunu vurgularken, Batılı analistler bu durumun İran'daki rejim istikrarına dair bir test olduğunu belirtiyor. Suudi Arabistan ve BAE gibi bölgesel rakipler, resmi taziye mesajları yayınlamakla birlikte, iç kamuoyunun farklı tepkiler verdiği görülüyor.
Uluslararası camia, İran'daki liderlik değişiminin nükleer müzakereler ve bölgesel istikrar üzerindeki olası etkilerini dikkatle izliyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, herhangi bir resmi yorumdan kaçınırken, Avrupa Birliği taziye dileklerinde bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran'daki liderlik değişimi, Türkiye'nin Ortadoğu politikası açısından kritik bir dönemeçtir. Türkiye, İran ile Suriye, Irak ve Kafkaslar'da karmaşık bir iş birliği-rekabet ilişkisi sürdürmektedir. Hamaney'in ölümünün ardından İran'da izlenecek yol, özellikle PKK/YPG ile mücadele ve enerji koridorları konularında Türkiye'yi doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, İran'daki yeni yönetimin nükleer program konusunda atacağı adımlar, Türkiye'nin enerji güvenliği ve bölgesel istikrar hesaplarını yeniden şekillendirebilir. Ankara, Tahran'daki gelişmeleri yakından takip ederken, diplomatik temaslarını sürdürme kararlılığındadır.
