Avustralya'nın en büyük havalimanı olan Sydney Havalimanı'nda hava trafik kontrolörü açığını gidermek amacıyla, kontrol kulesinin gece boyunca kapatılması önerisi gündeme geldi. Ülkenin önde gelen havayolları, uçuşları aksatan ve güvenlik endişelerini artıran kalıcı personel sıkıntısını hafifletmek için bu öneriyi destekliyor. Avustralya Havacılık ve Güvenlik Otoritesi (CASA) tarafından yapılan açıklamaya göre, gece kapatma planı, hava trafik kontrolörlerinin dinlenme sürelerini artırarak daha güvenli bir operasyon sağlamayı amaçlıyor.
Personel sıkıntısının arka planı
Avustralya'da hava trafik kontrolörü eksikliği, pandemi sonrası havacılık sektörünün toparlanma sürecinde ciddi bir sorun haline geldi. Kovid-19 salgını sırasında birçok deneyimli kontrolör emekli oldu veya sektörden ayrıldı. Havacılık sektörü toparlanırken, yeni kontrolör yetiştirmek zaman alıyor. Havacılık otoritesi, kontrolör açığını kapatmak için yoğun eğitim programları başlattı ancak bu süreç yıllar alabiliyor. Bu süreçte uçuşlarda gecikmeler ve iptaller yaşandı, güvenlik endişeleri arttı. Havayolları, uçuş programlarını yeniden düzenlemek zorunda kaldı. Özellikle yoğun saatlerde kontrolör sayısının yetersiz kalması, hava sahasında risk oluşturuyor.
Sydney Havalimanı, Avustralya'nın en yoğun havalimanı olarak yılda 40 milyondan fazla yolcuya hizmet veriyor. Kontrol kulesinin gece kapatılması durumunda, gece uçuşları için alternatif düzenlemeler yapılması gerekecek. Öneriye göre, gece saatlerinde hava trafik kontrol hizmeti, Melbourne veya Brisbane gibi diğer merkezlerden uzaktan sağlanabilir. Ancak bu tür bir uzaktan kontrol sisteminin altyapısı heniz hazır değil. Havayolları, gece uçuşlarının azaltılması veya belirli saatlerde sınırlandırılması gibi önlemleri değerlendiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Avustralya'daki bu gelişme, küresel havacılık sektöründe benzer sorunların yaşandığını gösteriyor. Pandemi sonrası dünya genelinde hava trafik kontrolörü açığı, uçuş güvenliği ve verimliliği açısından endişe kaynağı. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), küresel çapta nitelikli personel eksikliğine dikkat çekiyor. Avrupa ve Kuzey Amerika'da da benzer sıkıntılar yaşanıyor. Avustralya'nın çözüm arayışları, diğer ülkeler için örnek teşkil edebilir. Özellikle Uzak Doğu ve Pasifik bölgesinde hava trafiği hızla artıyor; bu da kontrolör ihtiyacını daha da kritik hale getiriyor. Sydney Havalimanı, Asya-Pasifik bölgesinin önemli bir transit merkezi olduğundan, buradaki aksaklıklar bölgesel uçuş ağlarını etkileyebilir.
Havayolları, önerinin hayata geçmesi durumunda gece uçuşlarının azalabileceğini, bunun da kargo taşımacılığı ve iş seyahatleri üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini belirtiyor. Ancak güvenlik öncelikli olduğundan, geçici de olsa bu tür önlemlerin kaçınılmaz olduğu vurgulanıyor. Sivil Havacılık Güvenliği Otoritesi, konuyu detaylı şekilde inceleyerek nihai kararı verecek. Kararın önümüzdeki aylarda açıklanması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avustralya'daki hava trafik kontrolörü açığı ve Sydney Havalimanı'ndaki olası gece kapatma kararı, küresel havacılık sektöründeki personel sorununun bir yansımasıdır. Türkiye, son yıllarda havacılık alanında büyük atılım yaparak İstanbul Havalimanı'nı küresel bir merkez haline getirdi. Ancak Türkiye de benzer şekilde nitelikli hava trafik kontrolörü sıkıntısı yaşayabilir. Pandemi sonrası artan uçuş trafiği, kontrolör ihtiyacını artırıyor. Türkiye'nin havacılık otoritesi, personel yetiştirme ve teknolojik altyapıyı güçlendirme konusunda adımlar atmalı. Ayrıca, Sydney gibi büyük merkezlerdeki aksaklıklar, Türk Hava Yolları'nın Avustralya uçuşlarını dolaylı olarak etkileyebilir. Uzun vadede, küresel havacılık güvenliği ve verimliliği için uluslararası işbirliği şart.
