Suriye ve Fransa, 12 yıllık bir aranın ardından büyükelçi değişimi yapma konusunda anlaştı. Fransa, Mart 2012'de Şam'daki büyükelçiliğini, Beşşar Esed rejiminin Suriye ayaklanması sırasında protestoculara yönelik şiddetli baskısı nedeniyle kapatmıştı. İki ülke arasındaki bu diplomatik adım, Suriye'nin Arap Birliği'ne yeniden kabul edilmesinin ardından bölgesel normalleşme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
Fransa, 2011'de başlayan Suriye iç savaşında muhalifleri desteklemiş ve Esed rejimine karşı sert bir tutum sergilemişti. 2012'de büyükelçiliğini kapatmasının ardından, Fransa Suriye'deki diplomatik varlığını sonlandırmış ve ilişkileri tamamen askıya almıştı. Ancak son yıllarda uluslararası toplumda Suriye ile ilişkilerin normalleştirilmesi yönünde artan bir eğilim gözlemleniyor. Birçok Arap ülkesi, Esed rejimiyle diplomatik bağlarını yeniden kurarken, Fransa'nın bu adımı, Batılı ülkelerin de bu sürece dahil olabileceğine işaret ediyor.
Fransa Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, büyükelçi değişiminin karşılıklı çıkarlara dayalı bir adım olduğu ve insani yardım ile siyasi çözüm sürecine katkıda bulunmak amacı taşıdığı belirtildi. Suriye tarafı ise bu kararı memnuniyetle karşıladığını ve iki ülke arasındaki ilişkilerin yeniden inşası için çalışacaklarını duyurdu.
Bölgesel ve küresel boyut
Fransa'nın bu hamlesi, Avrupa Birliği içinde Suriye'ye yönelik politikaların yeniden gözden geçirilmesine yol açabilir. AB, şu ana kadar Esed rejimine yaptırım uygulamaya devam ederken, bazı üye ülkeler insani gerekçelerle ilişkilerin yeniden başlatılmasını savunuyor. Fransa'nın adımı, AB'nin Suriye politikasında bir kırılma noktası oluşturabilir.
Bölgesel düzeyde, bu gelişme Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır gibi ülkelerin Suriye ile normalleşme çabalarını hızlandırabilir. Aynı zamanda İran ve Rusya gibi Esed rejiminin müttefikleri, bu adımı kendi çıkarları doğrultusunda kullanmak isteyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suriye krizinin başından beri muhalifleri desteklemiş ve Esed rejimiyle ilişkilerini kesmişti. Fransa'nın bu adımı, Türkiye'nin Suriye politikasını doğrudan etkilemese de, bölgesel normalleşme sürecinin hızlanmasına katkıda bulunabilir. Türkiye, Suriye'de kalıcı bir siyasi çözüm için Esed rejimiyle diyaloğun kaçınılmaz olduğunu kabul etmekle birlikte, PKK/YPG tehdidi ve mülteci sorunu gibi konularda somut adımlar beklemektedir. Fransa'nın bu hamlesi, Türkiye'nin Suriye'deki çıkarlarını korumak için daha aktif bir diplomasi yürütmesini gerektirebilir.
