2025 yılında Rob Geist Pinfold, "Mart Katliamları Suriye'nin Acil Çözümlere İhtiyacı Olduğunu Gösteriyor, Yaptırımlara Değil" başlıklı yazısında, yaptırımların kaldırılmasının Batı'nın yeni Suriye hükümetiyle olumlu ilişki kurmasının önemli bir yolu olduğunu savunmuştu. Aradan geçen bir yılın ardından yaptırımlar kısmen kaldırılmış olsa da Suriye'de istikrar henüz sağlanamadı; ülke içinde güvenlik, ekonomik ve siyasi sorunlar devam ediyor. Bu durum, yeni lider Ahmed eş-Şaraa'nın yönetimini ve Batı'nın angajman politikasını yeniden değerlendirmeyi gündeme getiriyor.
Yaptırımların Kaldırılması ve Sonrası
Suriye'ye yönelik uluslararası yaptırımlar, özellikle ABD ve AB tarafından, Beşar Esad rejimine yönelik baskı aracı olarak yıllardır uygulanıyordu. 2024 sonunda Esad rejiminin çöküşünün ardından yeni yönetim, yaptırımların kaldırılması çağrısında bulundu. Batılı ülkeler, yeni hükümetin insan haklarına saygılı, kapsayıcı bir yönetim kurması şartıyla yaptırımları hafifletmeye başladı. 2025 boyunca bazı yaptırımlar kaldırıldı veya askıya alındı; ancak bu adımlar Suriye'nin ekonomik ve güvenlik sorunlarını çözmedi. Ülke genelinde altyapı yıkılmış durumda, milyonlarca insan yerinden edilmiş ve silahlı gruplar arasındaki çatışmalar devam ediyor.
Pinfold'un 2025'teki yazısında vurguladığı "Mart Katliamları", muhtemelen o dönemde yaşanan ve sivilleri hedef alan şiddet olaylarını işaret ediyordu. Yaptırımların kaldırılmasıyla Batı'nın yeni yönetime meşruiyet kazandıracağını ve ılımlı grupları güçlendireceğini umuyordu. Ancak bir yıl sonra, yaptırım hafifletmesi gerçekleşmesine rağmen Suriye'de istikrarın sağlanamaması, bu stratejinin sınırlarını gözler önüne seriyor. Ülke içinde farklı aktörler arasındaki güç mücadelesi, ekonomik çöküş ve insani kriz derinleşiyor.
Şaraa'nın Liderliği ve İç Sorunlar
Ahmed eş-Şaraa (eski adıyla Ebu Muhammed el-Culani), Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) lideri olarak rejimin devrilmesinde kilit rol oynadı. Yeni yönetimin başına geçen Şaraa, uluslararası meşruiyet kazanmak için ılımlı mesajlar veriyor ve Batı ile diyalog kurmaya çalışıyor. Ancak içeride, özellikle IŞİD, PKK/YPG ve diğer muhalif gruplarla mücadele, ekonomik kalkınma ve toplumsal uzlaşı konularında zorluklarla karşı karşıya. Yaptırımların kaldırılması, yatırım ve yardım kanallarını açsa da, güvenlik ve siyasi istikrar olmadan bu kaynaklar etkin kullanılamıyor.
Şaraa'nın "dışta sıfır sorun" politikası, komşu ülkeler ve Batı ile ilişkileri normalleştirmeyi amaçlıyor. Türkiye, Suudi Arabistan ve BAE gibi ülkelerle temaslar sürüyor. Ancak içeride, farklı grupların silahsızlandırılması ve merkezi otoritenin tesis edilmesi henüz mümkün olmadı. Yerel halkın bir kısmı hâlâ radikal gruplara sempati duyuyor veya güvenlik endişesi taşıyor. Bu da Şaraa'nın meşruiyetini ve etkinliğini sınırlıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Suriye'deki durum, Orta Doğu'nun genel istikrarını doğrudan etkiliyor. İran'ın Suriye'deki varlığı, İsrail'in güvenlik endişeleri ve Rusya'nın askeri üsleri, bölgesel güç dengelerini belirliyor. ABD ve Avrupa, Suriye'nin yeniden inşası ve mültecilerin geri dönüşü için çaba sarf ediyor ancak somut sonuç alınamıyor. Yaptırımların kaldırılması, Batı'nın angajmanını artırmayı amaçlasa da, Suriye'deki güvenlik boşluğu ve ekonomik çöküş, radikal grupların ve dış aktörlerin etkisini sürdürmesine olanak tanıyor. Bu durum, Batı'nın Suriye politikasının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Suriye'deki gelişmeler Türkiye'yi yakından ilgilendiriyor. Türkiye, yıllardır Suriye muhalefetini destekledi ve Esad rejiminin devrilmesinde etkili oldu. Ancak Şaraa yönetiminin iç istikrarı sağlayamaması, Türkiye'nin sınır güvenliği ve mültecilerin geri dönüşü konusundaki beklentilerini zorlaştırıyor. PKK/YPG'nin Suriye'deki varlığı, Türkiye için ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturmaya devam ediyor. Yaptırımların kaldırılması, Türkiye'nin Suriye'deki ekonomik ve siyasi etkisini artırma fırsatı sunsa da, iç çatışmalar ve belirsizlik ortamı, Türkiye'nin angajmanını dikkatli yürütmesini gerektiriyor. Ayrıca, Suriye'den gelebilecek yeni mülteci dalgası ve radikal grupların sızma riski, Türkiye'nin güvenlik politikalarını şekillendiriyor. Bu nedenle Türkiye, Suriye'de istikrarın sağlanması için daha aktif diplomatik ve güvenlik adımları atmayı düşünebilir.
