Suriye Dışişleri Bakanı Esad el-Şeybani, İsrail'in Salı günü hava saldırısı düzenlediği Ebu Duhur Hava Üssü'nde Türk askeri üssü kurulması planının olmadığını İsrail tarafına ilettiğini duyurdu. Şeybani, söz konusu üssün Suriye Hava Kuvvetleri tarafından kullanılmak üzere rehabilitasyonunun sürdüğünü belirtti. Açıklama, bölgede artan askeri hareketliliğin ortasında, Ankara ile Şam arasındaki ilişkilerin boyutuna dair soru işaretlerini de beraberinde getirdi.
Ebu Duhur Hava Üssü'ne İsrail Saldırısı
İsrail'in Salı günü düzenlediği hava saldırısı, Suriye'nin kuzeybatısındaki İdlib kırsalında bulunan Ebu Duhur Hava Üssü'nü hedef aldı. Saldırıda can kaybı yaşanmadığı bildirilirken, üssün mevcut altyapısında hasar meydana geldiği belirtildi. Suriye resmi ajansı SANA, İsrail savaş uçaklarının hava sahasını ihlal ederek üsse saldırdığını duyurdu. İsrail tarafından saldırıya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
Ebu Duhur Hava Üssü, Suriye İç Savaşı sırasında önce rejim güçlerinin, ardından muhalif grupların kontrolüne geçmiş, 2019'da Rusya'nın desteğiyle rejim güçleri tarafından geri alınmıştı. Son dönemde üssün yeniden faaliyete geçirilmesi için çalışmalar yürütülüyor. Suriye Dışişleri Bakanı El-Şeybani, üssün Suriye Hava Kuvvetleri'nin kullanımı için rehabilitasyonunun sürdüğünü vurguladı.
El-Şeybani'nin açıklaması, İsrail'in Suriye'deki İran ve Hizbullah hedeflerine yönelik saldırılarının yanı sıra, Suriye'nin yeni yönetiminin askeri kapasitesini güçlendirme çabalarının da gölgesinde geldi. Şeybani, İsrail'e üsle ilgili net bilgi verilmediğini, ancak yanlış anlaşılmaları önlemek amacıyla temas kurulduğunu ifade etti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, Suriye'nin yeni yönetimi ile İsrail arasındaki ilişkilerin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. İsrail, Suriye'nin güneyinde tampon bölge kurarken, kuzeydeki üslere yönelik saldırılarıyla da askeri varlığını sürdürüyor. Suriye'nin müttefiki olarak görülen Türkiye'nin bölgedeki askeri varlığı ise uzun süredir İsrail'in endişeleri arasında yer alıyor.
İsrail'in Ebu Duhur Hava Üssü'ne saldırması, Suriye'deki yeni yönetimin Rusya, İran ve Türkiye ile dengeleri gözeterek attığı adımları da etkileyebilir. Ankara'nın Şam ile istihbarat ve güvenlik alanında işbirliğini yoğunlaştırdığı yönündeki haberler, İsrail'in bölgedeki çıkar çatışmasını derinleştiriyor. Öte yandan ABD'nin bölgedeki askeri varlığı ve IŞİD'le mücadele koalisyonunun operasyonları da Suriye'nin kuzeyindeki dengeleri belirleyen faktörler arasında.
Uzmanlar, Suriye'nin İsrail'e verdiği bu güvenceyle, Ankara ile Şam arasındaki yakınlaşmanın sınırlarını çizmeye çalıştığını, ancak bölgedeki gerilimin kalıcı çözüm gerektirdiğini belirtiyor. Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyinde PKK/YPG'ye karşı yürüttüğü operasyonlar ve İdlib'deki askeri varlığı, iki ülke arasındaki işbirliğinin kapsamını her iki taraf için de hassas bir dengeye oturtuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünü ve siyasi birliğini desteklediğini her fırsatta yineliyor. Ebu Duhur Hava Üssü'nde Türk askeri üssü kurulacağına dair iddiaların yalanlanması, Ankara'nın Şam ile ilişkilerinde temkinli ilerlediğini gösteriyor. Bununla birlikte, Türkiye'nin İdlib'deki askeri varlığı ve sınır güvenliği öncelikleri, Suriye'nin kuzeyindeki gelişmeleri doğrudan etkiliyor. İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırıları, bölgede Türkiye'nin de dahil olduğu dengeleri sarsabilecek potansiyele sahip. Türkiye'nin, Suriye'nin egemenliğini ihlal eden bu tür saldırıları kınarken, aynı zamanda İsrail ile ilişkilerdeki hassas dengeleri gözetmesi bekleniyor.
