Suriye'nin çeşitli bölgelerinde cuma günü yüzlerce kişi, İsrail'in ülkenin güneyindeki ihlallerini ve bu hafta engelli bir kişinin ölümüne yol açan saldırıyı kınamak için gösteri yaptı. AFP muhabirleri ve devlet medyasının bildirdiğine göre, protestocular İsrail saldırılarına karşı sloganlar attı ve uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdı.
Olayın Arka Planı
İsrail ordusu, uzun süredir Suriye'de çeşitli askeri hedeflere yönelik operasyonlar düzenliyor. Ancak son dönemde güney Suriye'de artan insansız hava aracı saldırıları ve topçu ateşi, sivil kayıplara neden oluyor. Bu hafta yaşanan olayda, engelli bir sivil, İsrail güçlerinin açtığı ateş sonucu hayatını kaybetti. Olayın ardından bölgede tansiyon yükseldi ve protestolar patlak verdi. Gösteriler, başkent Şam'ın yanı sıra Deraa, Kuneytra ve Süveyda gibi güney illerinde yoğunlaştı. Kalabalıklar, İsrail'in uluslararası hukuku ihlal ettiğini ve saldırıların derhal durdurulması gerektiğini vurguladı.
Protestocular, Birleşmiş Milletler ve Arap Birliği'ni İsrail'e karşı somut adımlar atmaya davet etti. Suriye devlet medyası, gösterilerin barışçıl olduğunu ve geniş halk kesimlerinin katıldığını aktardı. Ancak bazı bölgelerde güvenlik güçlerinin müdahalesiyle küçük çaplı arbeler yaşandığı iddia edildi. Yetkililer, olaylarla ilgili soruşturma başlatıldığını duyurdu.
İsrail cephesinden yapılan açıklamada ise saldırıların İran bağlantılı milisleri hedef aldığı ve sivil kayıpların araştırıldığı belirtildi. İsrail, Suriye'de İran'ın askeri varlığını engellemeye yönelik operasyonlarını sürdürme kararlılığında olduğunu yineledi. Bu durum, bölgede zaten kırılgan olan ateşkesi daha da tehlikeye atıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail'in Suriye'deki eylemleri, Ortadoğu'da istikrarsızlığı artırıyor. Son aylarda İsrail, Suriye rejimine ait askeri tesisleri ve İran Devrim Muhafızları'na bağlı hedefleri vurdu. Bu saldırılar, Suriye iç savaşının dinamiklerini değiştirirken, sivil halk üzerindeki etkisi endişe yaratıyor. Uluslararası kuruluşlar, taraflara itidal çağrısı yapıyor ancak somut bir girişim henüz yok.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, son saldırıları kınayarak bağımsız soruşturma talep etti. ABD ve Avrupa Birliği'nden ise henüz resmi bir açıklama gelmedi. Rusya, İsrail'in eylemlerini "provokasyon" olarak nitelendirerek Suriye hükümetine destek verdi. Türkiye, bölgedeki gelişmeleri yakından takip ediyor ve sivil kayıplardan duyduğu endişeyi dile getirdi.
Uzmanlar, İsrail'in Suriye'deki askeri operasyonlarının İran'ın bölgedeki nüfuzunu sınırlamayı amaçladığını belirtiyor. Ancak bu saldırılar, sivil halkın güvenliğini tehlikeye atarak yeni bir mülteci dalgasına yol açabilir. Suriye'nin kuzeyinde zaten milyonlarca yerinden edilmiş insan bulunuyor. İdlip ve çevresindeki istikrarsızlık, Türkiye'nin sınır güvenliği açısından da kritik.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'in Suriye'nin güneyindeki ihlalleri, Türkiye'nin sınır güvenliği ve bölgesel istikrar açısından doğrudan endişe kaynağı. Türkiye, Suriye'deki sivil kayıpların artmasının yeni göç dalgalarını tetikleyebileceğinden kaygılı. Ayrıca, İsrail'in İran hedefli operasyonları, sahada vekil güçler dengesini değiştirerek Türkiye'nin desteklediği muhalif gruplar üzerinde baskı oluşturabilir. Ankara, uluslararası toplumu İsrail'in saldırılarına karşı ortak tavır almaya çağırıyor. Öte yandan, Türkiye-İsrail ilişkileri son dönemde normalleşme sürecinde; ancak bu tür olaylar, hassas dengeleri zorlayabilir. Türkiye'nin önceliği, Suriye'de kalıcı bir ateşkes ve siyasi çözüm sağlanması.
