Suriye resmi makamları, Irak sınırında gerçekleştirdikleri bir operasyonda, Lübnan merkezli Hizbullah örgütüne gönderilmek üzere hazırlanmış büyük bir silah sevkiyatına el koydu. Suriye devlet haber ajansı SANA'nın bildirdiğine göre, operasyon ülkenin doğusundaki Deyrizor vilayetinde, Irak sınırına yakın bir bölgede düzenlendi. Ele geçirilen mühimmat arasında havan topları, roketatarlar, ağır makineli tüfekler ve çok sayıda mermi bulunuyor. Yetkililer, sevkiyatın Irak topraklarından Suriye'ye sızdırılmak istendiğini ve nihai hedefin Hizbullah olduğunu belirtti. Olayla ilgili soruşturma başlatılırken, sınırdaki güvenlik önlemlerinin artırıldığı bildirildi.
Gelişmenin Arka Planı
Suriye'de devam eden iç savaşın 13. yılında, ülke toprakları uzun süredir silah kaçakçılığı için bir geçiş güzergahı olarak kullanılıyor. Özellikle Irak üzerinden gelen silah sevkiyatlarının, Suriye rejimi ve müttefiki olan İran destekli gruplara ulaştığı biliniyor. Hizbullah, Suriye iç savaşında Beşşar Esad yönetimine askeri destek sağlayan en önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Örgütün Lübnan'daki askeri kanadı, İran'dan aldığı lojistik destekle bölgede etkinliğini sürdürüyor.
Suriye hükümeti, son yıllarda silah kaçakçılığına yönelik operasyonlarını artırmış durumda. Bu operasyonların bir kısmı, ülke içindeki muhalif gruplara, bir kısmı ise Irak ve Lübnan'daki silahlı yapılara yönelik sevkiyatları hedef alıyor. Ancak analistler, Suriye'nin kendi kontrolü altındaki bölgelere yönelik bu müdahalelerin genellikle sınırlı kaldığını, çünkü rejimin İran ve Hizbullah ile olan askeri ittifakına zarar vermek istemediğini belirtiyor. Bu son operasyonun, uluslararası topluma 'silahların kontrolü' konusunda bir mesaj verme amacı taşıdığı da değerlendiriliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hizbullah'ın silahlanması, sadece İsrail ve Lübnan için değil, tüm Ortadoğu dengeleri açısından hassas bir konu. Örgüt, İran'ın bölgesel nüfuz projeksiyonunun en önemli araçlarından biri olarak görülüyor. İsrail, Hizbullah'ın İran'dan gelen gelişmiş silahlarla donanmasını 'varoluşsal tehdit' olarak tanımlıyor ve bu sevkiyatları engellemek için Suriye topraklarında yüzlerce hava saldırısı düzenledi. Son olay, İsrail'in bu çabalarına rağmen kara yoluyla silah akışının sürdüğünü ortaya koyuyor.
ABD ve Avrupa Birliği ise Hizbullah'ı terör örgütü listesinde tutuyor ve örgüte yönelik silah sevkiyatlarını engellemek için Suriye ve Irak hükümetleri üzerinde diplomatik baskı uyguluyor. Irak hükümeti, kendi topraklarından yapılan bu tür sevkiyatları engellemekte zorlanıyor; çünkü ülkede İran yanlısı milisler sınır bölgelerinde etkin durumda. Suriye'deki bu son müdahale, Şam yönetiminin Arap Birliği'ne yeniden kabul edilmesi sonrası meşruiyetini artırma çabalarının bir parçası olarak da yorumlanabilir. Ancak uzmanlar, bu tür operasyonların sistematik olmadığı ve daha çok sembolik kaldığı görüşünde.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin güney sınırlarındaki istikrarsızlığın devam ettiğini gösteriyor. Suriye üzerinden Hizbullah'a yönelik silah akışı, PKK/YPG gibi terör örgütlerinin de benzer güzergahları kullanma potansiyelini akla getiriyor. Türkiye, İran'ın bölgesel nüfuzunun artmasından rahatsızlık duyuyor ve bu tür sevkiyatların engellenmesi için Suriye ve Irak'la iş birliğini sürdürmek zorunda. Ayrıca, Lübnan'daki güç dengelerinin Hizbullah lehine değişmesi, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji ve deniz yetki alanı çıkarlarını dolaylı olarak etkileyebilir. Ankara, resmi olarak Hizbullah'ı terör örgütü olarak kabul ediyor ancak sahadaki fiili durum nedeniyle bu konuda daha aktif bir politika izlemesi beklenebilir.
