Ukrayna'nın kuzeyindeki Sumı kentinde 9 Eylül Salı günü bir alışveriş merkezine düzenlenen Rus insansız hava aracı (İHA) saldırısında ilk belirlemelere göre 3 kişi hayatını kaybetti, 2 kişi yaralandı. Bölge Valisi Oleh Hrihorov, saldırıyı doğrulayarak sivillerin hedef alındığını açıkladı. Olay, Ukrayna'nın kuzey sınır hattında yer alan Sumı bölgesinde son haftalarda artan Rus saldırılarının bir parçası olarak kayda geçti.
Saldırının ayrıntıları ve bölgedeki durum
Sumı, Rusya'nın Kursk ve Belgorod bölgelerine yakınlığı nedeniyle savaşın başlangıcından bu yana stratejik bir cephe hattı konumunda. Kent, geçtiğimiz aylarda Ukrayna güçlerinin Kursk yönünde başlattığı sınır ötesi operasyonların ardından Rus ordusunun misilleme hedeflerinden biri haline geldi. Saldırıda kullanılan İHA'nın türü ve menzili henüz netleşmedi; ancak son dönemde Rus kuvvetlerinin Sumı ve çevresine yönelik İHA ve füze saldırılarını yoğunlaştırdığı biliniyor.
Vali Hrihorov'un açıklamasına göre saldırı, sivil yerleşim alanlarını hedef aldı. Alışveriş merkezinin vurulması, savaş sırasında sıkça gündeme gelen sivil altyapı saldırılarına yeni bir örnek teşkil ediyor. Ukrayna makamları, Rusya'nın enerji altyapısı ve sivil tesislere yönelik saldırılarını kış ayları öncesinde artırdığını belirtiyor. Sumı'da daha önce de benzer saldırılar yaşanmış, elektrik ve su kesintileri bölge halkının günlük yaşamını olumsuz etkilemişti.
Olay yerine ilk müdahale ekipleri sevk edilirken, yaralıların hastaneye kaldırıldığı ve hayati tehlikelerinin bulunmadığı öğrenildi. Sumı Bölge Askeri İdaresi, saldırının ardından bölgede hava savunma sistemlerinin devrede olduğunu ve olası yeni saldırılara karşı halkın sığınaklara yönlendirildiğini duyurdu.
Savaşın seyri ve uluslararası tepkiler
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik İHA saldırıları, 2022'de başlayan savaşın ilk aylarından bu yana devam ediyor. Ancak son aylarda cephe hattında yaşanan hareketlilik, özellikle Kursk bölgesindeki çatışmalar, Sumı gibi sınır kentlerini daha kırılgan hale getirdi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, uluslararası toplumu Rusya'ya karşı daha sert yaptırımlar uygulamaya ve hava savunma desteğini artırmaya çağırdı. Batılı ülkelerden yapılan açıklamalarda ise sivil kayıplardan duyulan endişe dile getirildi.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, savaş boyunca binlerce sivilin hayatını kaybettiğini ve altyapı hasarının milyarlarca doları bulduğunu raporladı. Sumı saldırısı, uluslararası hukuk çerçevesinde sivil hedeflere yönelik saldırıların savaş suçu teşkil edebileceği yönündeki tartışmaları yeniden gündeme getirdi.
Askeri uzmanlar, Rusya'nın İHA saldırılarını maliyet etkin bir yöntem olarak kullandığını, Ukrayna'nın hava savunma sistemlerini yormayı amaçladığını belirtiyor. Ukrayna ise Batı'dan tedarik ettiği hava savunma sistemleriyle İHA'ları düşürmeye çalışıyor; ancak geniş bir cephe hattında bu savunmanın sürdürülebilirliği tartışmalı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sumı'daki saldırı, Karadeniz'in kuzeyindeki güvenlik dengelerini doğrudan etkiliyor. Türkiye, Montrö Boşlukları Sözleşmesi çerçevesinde boğazları savaş gemilerine kapatarak tarafsızlığını korurken, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü destekliyor ve insani yardımlarda bulunuyor. Sivil kayıpların artması, Ankara'nın ateşkes çağrılarını güçlendirebilir. Ayrıca, Rusya-Ukrayna savaşının uzaması, Türkiye'nin enerji güvenliği ve tahıl koridoru gibi kritik konulardaki arabuluculuk rolünü daha da önemli kılıyor. Bölgedeki istikrarsızlık, Türkiye'nin Karadeniz'deki ticari ve stratejik çıkarlarını riske atıyor.
