Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yayımlanan yeni bir rapora göre, Sudan'da 2026 yılının ilk beş ayında insansız hava aracı (İHA) saldırılarında binden fazla sivil hayatını kaybetti. Çatışan tarafların İHA kullanımını yoğunlaştırması, sivil kayıpların katlanarak artmasına neden olurken, uluslararası toplum bu durumu 'endişe verici' olarak nitelendiriyor. Raporda, özellikle başkent Hartum ve Darfur bölgesinde düzenlenen saldırılarda hastane, okul ve pazar yerlerinin hedef alındığı belirtiliyor.
İnsansız Hava Araçları Savaşın Merkezine Yerleşiyor
Sudan'da Nisan 2023'te başlayan iç savaş, düzenli ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında devam ederken, her iki taraf da İHA'ları yoğun biçimde kullanmaya başladı. BM raporuna göre, 2026'da İHA saldırılarının sayısı geçen yıla oranla yüzde 300 arttı. Saldırılarda çoğunlukla ticari quadcopter'lara monte edilen el yapımı patlayıcılar kullanılırken, daha gelişmiş kamikaze droneların da kullanıldığı tespit edildi. Uzmanlar, İHA'ların düşük maliyetli ve yüksek etkili olması nedeniyle bu savaşta belirleyici bir rol oynadığını ifade ediyor. Sivil kayıpların büyük bir kısmı, yoğun nüfuslu bölgelere düzenlenen rastgele saldırılarda meydana geldi. Hartum'un güneyindeki bir pazar yerine yapılan saldırıda 60'tan fazla kişi ölürken, Darfur'daki bir mülteci kampına düzenlenen saldırıda ise en az 40 sivil yaşamını yitirdi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Droneların Yaygınlaşması ve İnsani Kriz
Sudan'daki insani kriz, İHA saldırıları nedeniyle daha da derinleşiyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), çatışmalar nedeniyle 11 milyondan fazla kişinin yerinden edildiğini ve bunların 3 milyonunun komşu ülkelere sığındığını açıkladı. İHA saldırıları, sağlık tesislerini ve yardım koridorlarını vurarak insani yardımların ulaştırılmasını engelliyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), saldırılarda en az 15 hastanenin ağır hasar aldığını duyurdu. Bölgesel olarak, Mısır ve Etiyopya gibi ülkeler, Sudan'daki istikrarsızlıktan doğrudan etkileniyor. BM Güvenlik Konseyi, konuyu görüşmek üzere acil toplantı kararı aldı ancak Rusya'nın vetosu nedeniyle bağlayıcı bir karar çıkmadı. ABD ise İHA teknolojisinin Sudan'a akışını engellemek için yeni yaptırımlar hazırlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sudan'daki iç savaş ve İHA saldırılarının tırmanması, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz stratejisini doğrudan etkiliyor. Türkiye, Sudan'da insani yardım ve kalkınma projeleri yürüten önemli bir aktör konumunda. Ayrıca Türk savunma sanayisi, özellikle Bayraktar TB2 gibi İHA'ların ihracatıyla tanınıyor. Bu gelişmeler, Türkiye'nin bölgeye yönelik barışçıl diplomatik girişimlerini desteklemesi ve mevcut ticari ilişkilerini koruması açısından kritik. Ayrıca, Türkiye'nin İHA kullanımında benimsediği etik ve yasal çerçeve, Sudan'daki gelişmelere kıyasla uluslararası kamuoyunda daha olumlu bir örnek teşkil ediyor.
