Sudan ordusu, ülkenin batısındaki Darfur bölgesinde faaliyet gösteren Hızlı Destek Kuvvetleri'nden (HDK) ayrılan bir komutanı saflarına katarak dikkatleri üzerine çekti. Ali Rizkallah isimli HDK komutanı, geçtiğimiz ay Sudan'ın başkenti Hartum'da resmi bir törenle karşılandı ve kendisine ordu üniforması ile rütbe verildi. Rizkallah, yaklaşık üç yıldır savaştığı Sudan ordusuna katılmış oldu. Bu gelişme, ordu ile HDK arasındaki çatışmaların seyrini değiştirebilecek potansiyele sahip.
Çatışmaların Arka Planı ve HDK'nin Rolü
Sudan'da Nisan 2023'te başlayan iç savaş, ordu ile HDK arasında şiddetli çatışmalara sahne oluyor. HDK, başlangıçta Darfur'da etnik temizlik suçlamalarıyla anılan bir milis gücü olarak ortaya çıkmış, daha sonra ülke genelinde etkili bir paramiliter yapıya dönüşmüştü. Ali Rizkallah'ın orduya katılması, HDK içindeki ayrışmaların derinleştiğini gösteriyor. Ordu kaynakları, Rizkallah'ın beraberinde yüzlerce savaşçıyı da ordu saflarına getirdiğini iddia ediyor. HDK lideri General Mohamed Hamdan Dagalo, bu tür ayrılmaları 'ihanet' olarak nitelendirirken, ordunun bu hamlesi savaşın psikolojik ve stratejik boyutunda önemli bir değişime işaret ediyor.
Sudan ordusu, HDK'den ayrılanları kazanarak hem Darfur'daki nüfuzunu artırmayı hem de düşman saflarında zayıflık yaratmayı hedefliyor. Uzmanlar, bu tür ayrılmaların HDK'nin lojistik ve moral açısından zora girmesine neden olabileceğini belirtiyor. Ancak HDK'nin hala büyük bir savaş kabiliyetine sahip olduğu ve çatışmaların kısa vadede sona ermesinin beklenmediği ifade ediliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Sudan'daki iç savaş, yalnızca ülke sınırları içinde kalmayıp bölgesel istikrarsızlığa da yol açıyor. Komşu ülkeler Çad, Mısır ve Etiyopya, çatışmalardan doğrudan etkileniyor. Özellikle Darfur bölgesindeki çatışmalar, Çad sınırında mülteci akınlarına neden oldu. Ayrıca, Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği gibi uluslararası kuruluşlar, Sudan'da kalıcı bir ateşkes sağlanması için yoğun diplomatik çaba harcıyor. HDK'nin zayıflaması, uluslararası toplum tarafından olumlu karşılansa da, ordunun insan hakları ihlalleri geçmişi nedeniyle bazı endişeler var. Bu gelişmeler, Sudan'ın gelecekteki siyasi yapılanması ve bölgedeki güç dengeleri açısından kritik önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sudan'daki iç savaş, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz bölgesindeki stratejik çıkarlarını doğrudan ilgilendirmektedir. Türkiye, Sudan'da özellikle HDK'ye bağlı unsurların kontrolündeki bölgelerde ekonomik yatırımlara sahiptir. Çatışmaların uzaması, bu yatırımların güvenliğini tehdit etmektedir. Ordunun HDK'den ayrılanları kazanması, istikrarın sağlanmasına katkıda bulunabilir, ancak taraflar arasında kapsamlı bir siyasi çözüm olmaksızın kalıcı barış beklenmemelidir. Türkiye, Sudan'da barış sürecini desteklemeye devam etmeli ve çatışmanın bölgesel yansımalarını yakından izlemelidir.
