Sudan'ın batısındaki Darfur bölgesinde, orduya ait bir insansız hava aracının (İHA) pazar yerine düzenlediği saldırıda en az 100 kişi hayatını kaybetti, 113 kişi yaralandı. Sudanlı hak örgütü, saldırıda ölen ve yaralananlar arasında çok sayıda kadın ve çocuğun bulunduğunu açıkladı. Olay, ülkedeki iç savaşın sivil halk üzerindeki yıkıcı etkisini bir kez daha gözler önüne serdi.
Saldırının ayrıntıları ve tanık ifadeleri
Yerel kaynaklara göre saldırı, Darfur'un kuzeyinde, ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmaların yoğun olduğu bir bölgede bulunan bir pazar yerinde meydana geldi. Görgü tanıkları, İHA'nın pazarın kalabalık olduğu bir saatte ateş açtığını ve çok sayıda sivilin yaşamını yitirdiğini belirtti. Sudanlı hak örgütü, saldırının ardından yaptığı yazılı açıklamada, "Ölü ve yaralılar arasında kadınlar ve çocuklar da var. Bu, sivil halka yönelik korkunç bir saldırıdır" ifadelerini kullandı.
Sudan ordusu, saldırıyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak bölgedeki askeri kaynaklar, İHA'nın HDK mevzilerini hedef aldığını, ancak pazar yerinin isabet alması sonucu sivillerin zarar gördüğünü öne sürdü. Bağımsız doğrulama yapılamayan bu iddialar, olayın sorumluluğu konusunda belirsizlik yaratıyor.
İç savaşın bilançosu ve insani kriz
Nisan 2023'ten bu yana Sudan ordusu ile HDK arasında süren çatışmalar, ülkeyi büyük bir insani felakete sürükledi. Birleşmiş Milletler verilerine göre, çatışmalar nedeniyle 10 milyondan fazla kişi yerinden edildi ve binlerce sivil hayatını kaybetti. Darfur bölgesi, özellikle etnik temelli şiddet olaylarıyla gündeme gelirken, son aylarda İHA saldırıları sivil kayıpların artmasına neden oluyor.
Uluslararası kuruluşlar, Sudan'da insani yardımların ulaştırılmasında ciddi zorluklar yaşandığını ve sağlık sisteminin çöktüğünü belirtiyor. Saldırının ardından bölgeye yardım ekiplerinin sevk edilmesi bekleniyor, ancak güvenlik endişeleri nedeniyle erişim kısıtlı.
Uluslararası tepkiler ve soruşturma çağrıları
Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi kuruluşlar, saldırıyı kınayarak bağımsız bir soruşturma başlatılması çağrısında bulundu. BM Sudan Özel Temsilcisi, saldırıdan derin endişe duyduğunu belirterek taraflara sivilleri koruma yükümlülüklerini hatırlattı. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, "Sudan'da sivillere yönelik şiddeti şiddetle kınıyoruz. Failler hesap vermelidir" dedi.
Bölgesel güçlerden Mısır ve Suudi Arabistan, taraflar arasında arabuluculuk çabalarını sürdürüyor, ancak şu ana kadar kalıcı bir ateşkes sağlanamadı. Afrika Birliği, saldırıyı "savaş suçu" olarak nitelendirerek uluslararası toplumu acil eyleme geçmeye çağırdı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Sudan'daki çatışmalara son vermek için diplomatik girişimlerde bulunmuş, taraflar arasında arabuluculuk yapmıştı. Ankara'nın bölgedeki istikrarı önemsemesi, hem insani yardım koridorlarının açık tutulması hem de Kızıldeniz ve Afrika Boynuzu'ndaki güvenlik dengeleri açısından kritik. Sudan'da artan sivil kayıplar, Türkiye'nin insani diplomasi çabalarını zorlaştırırken, İHA saldırıları gibi olaylar Türk savunma sanayisinin ihracatında etik tartışmaları da gündeme getirebilir. Ayrıca, istikrarsızlığın derinleşmesi, bölgesel göç dalgalarını tetikleyerek Türkiye'yi dolaylı yönden etkileyebilir.
