ABD Temsilciler Meclisi üyesi Haley Stevens (Demokrat-Michigan), pazar günü yaptığı açıklamada, Başkan Donald Trump'ın İran'a yönelik adımlarının İsrail'in etkisiyle atıldığı yönündeki suçlamaları 'aptalca' olarak nitelendirdi. Michigan eyaletinden Senato adayı olan Stevens, "Donald Trump kendi bildiğini yapar. İsrail'i suçlamak akılsızca olur" ifadelerini kullandı. Stevens'ın bu çıkışı, son dönemde Trump'ın İran politikasında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun etkili olduğu yönündeki spekülasyonların arttığı bir döneme denk geldi.
Gelişmenin Arka Planı
Stevens'ın sözleri, ABD-İsrail-İran üçgeninde son aylarda yaşanan gerilimlerin ortasında geldi. Trump yönetimi, 2018'de İran nükleer anlaşmasından çekildikten sonra Tahran'a yönelik 'azami baskı' politikasını benimsemişti. Bu süreçte İsrail'in, özellikle İran'ın nükleer programı ve bölgedeki milis güçleri konusunda Washington'u daha sert adımlara teşvik ettiği biliniyor. Ancak Stevens, son olaylarda bu tür bir yönlendirmenin söz konusu olmadığını belirtti. Demokrat Parti içinde İran politikasına yönelik eleştiriler sürerken, Stevens'ın çıkışı parti içindeki farklı sesler arasında dengeli bir pozisyon alma çabası olarak yorumlanabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Trump'ın İran politikası, sadece ABD iç siyasetinde değil, Ortadoğu'da da yankı buluyor. İran'ın son haftalarda uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırması ve bölgedeki vekil güçler aracılığıyla ABD ve İsrail hedeflerine yönelik saldırıları tansiyonu yükseltti. Bu bağlamda İsrail'in rolü, özellikle Netanyahu hükümetinin İran konusunda sertlik yanlısı tutumuyla sık sık gündeme geliyor. Ancak Stevens, burada İsrail'i sorumlu tutmanın gerçekleri yansıtmadığını savunarak, ABD karar alma mekanizmalarının bağımsızlığını vurguladı. Bölgesel açıdan, bu tür tartışmalar Körfez ülkelerinin de İran'a yönelik politikalarını şekillendiriyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler, ABD'nin İran'a karşı daha sert önlemler almasını desteklerken, bu durum bölgedeki denklemleri etkiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin ABD-İsrail-İran üçgenindeki konumunu yakından ilgilendiriyor. Türkiye, İran'la kuzeyde uzun bir sınıra ve enerji alanında iş birliğine sahipken, bir yandan da ABD ile ittifak bağlarını sürdürüyor. İsrail'le son dönemde normalleşme adımları atan Ankara, İran politikasında denge arayışında. Stevens'ın İsrail etkisi suçlamasını reddetmesi, Washington'da İran konusunda tek sesli bir hava olmadığını gösteriyor. Türkiye, bu tartışmaları yakından takip ederek, kendi güvenlik ve ekonomik çıkarları doğrultusunda manevra yapmakta. Ayrıca, bölgedeki gelişmeler Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki askeri varlığını ve PKK/YPG ile mücadelesini de dolaylı olarak etkileyebilir.
