İngiltere'nin yeni Başbakanı Keir Starmer'ın, Brexit sonrası iş gücü açığını kapatmak ve Avrupa Birliği ile ilişkileri güçlendirmek amacıyla, Birleşik Krallık'a her yıl 100 bin genç Avrupalının gelmesine izin vermeyi değerlendirdiği ortaya çıktı. İngiliz yetkililer, eski Başbakan Rishi Sunak'ın görevdeki son günlerinde hazırlanan kapsamlı Brüksel müzakere planının ayrıntılarını basına sızdırdı. Planın, gençlik hareketliliği programı çerçevesinde 18-30 yaş arası AB vatandaşlarına çalışma ve seyahat kolaylığı sağlamayı öngördüğü bildiriliyor.
İş Gücü Açığı ve Ekonomik Gerekçeler
İngiltere, Brexit sonrası özellikle tarım, sağlık, eğitim ve teknoloji sektörlerinde ciddi iş gücü sıkıntısı yaşıyor. Pandemi sonrası toparlanma sürecinde bu açık daha da belirginleşti. İngiltere'nin önde gelen işveren örgütleri, hükümete göç politikalarını esnetmesi konusunda yoğun baskı yapıyordu. Genç işçilerin ülkeye gelmesi, hem bu açığı kapatacak hem de ekonomik büyümeyi hızlandıracak.
Hazırlanan plana göre, genç Avrupalıların İngiltere'de en fazla iki yıl kalması ve vize süreçlerinin kolaylaştırılması öngörülüyor. Ancak İngiltere'nin AB'deki en büyük ticaret ortağı Almanya'nın bu fikre sıcak bakmadığı, müzakerelerin zorlu geçeceği belirtiliyor. İngiliz basınındaki haberlere göre, planın 2025 yılında yürürlüğe girmesi için AB Komisyonu ile müzakerelerin tamamlanması gerekiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, Brexit sonrası soğuyan İngiltere-AB ilişkilerinde yeni bir dönemin habercisi olarak görülüyor. Eski Başbakan Rishi Sunak'ın son döneminde hazırlanan plan, aslında İngiltere'nin AB ile yeniden entegrasyon isteğinin bir göstergesi. Ancak göç karşıtı muhafazakar kesimin tepkisine rağmen, bu adım ülkenin küresel rekabet gücünü artırabilir.
Uzmanlar, benzer gençlik hareketliliği anlaşmalarının Avustralya, Yeni Zelanda ve Kanada ile de imzalandığını hatırlatarak, İngiltere'nin bu yolla hem iş gücü açığını kapatmayı hem de uluslararası öğrenci ve kültürel değişim programlarını güçlendirmeyi hedeflediğini belirtiyor. Öte yandan, bu planın AB ülkelerinde yaşayan genç işsizliğine de kısmi bir çözüm olabileceği ifade ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin genç Avrupalıları kabul etme planı, Türkiye'nin İngiltere ile ilişkileri açısından dolaylı ama önemli bir gelişmedir. Türkiye'nin AB ile olan gümrük birliği ve vize serbestisi müzakerelerinde benzer talepleri bulunuyor. Bu plan, gençlerin serbest dolaşımı konusunda Türkiye'ye emsal teşkil edebilir. Ayrıca, İngiltere'de yaşayan Türk toplumu ve iki ülke arasındaki ekonomik bağlar göz önüne alındığında, İngiltere'nin iş gücü politikalarındaki bu esneme, Türkiye'den de genç işçilere yeni fırsatlar yaratabilir. Ancak, Birleşik Krallık'ın AB dışındaki ülkelere benzer kolaylıklar sağlaması şu an için gündemde değil. Ankara'nın bu gelişmeyi yakından takip etmesi ve iki ülke arasında imzalanabilecek olası bir gençlik hareketliliği anlaşması için zemin yoklaması yapması stratejik bir hamle olacaktır.
