Stanford Üniversitesi'nde düzenlenen mezuniyet töreninde, Google CEO'su Sundar Pichai'nin konuşması sırasında öğrenciler, şirketin İsrail hükümetiyle yürüttüğü tartışmalı Project Nimbus anlaşmasını protesto etmek amacıyla salonu terk etti. Bazı öğrenciler, 'Özgür, özgür Filistin' sloganları atarak ayrılırken, protesto sırasında Pichai konuşmasına kısa bir süre ara vermek zorunda kaldı. Olay, ABD üniversitelerinde Filistin'e destek eylemlerinin arttığı bir dönemde gerçekleşti.
Protestonun arka planı: Project Nimbus nedir?
Project Nimbus, Google ve Amazon'un İsrail hükümeti ve ordusuna bulut bilişim, yapay zeka ve veri depolama hizmetleri sağlamayı öngören 1,2 milyar dolarlık bir ortaklıktır. 2021 yılında duyurulan anlaşma, teknoloji şirketlerinin askeri amaçlarla kullanılmasına karşı çıkan aktivistlerin tepkisini çekmişti. Eleştirmenler, anlaşmanın İsrail'in Filistin topraklarındaki işgalini ve gözetimini kolaylaştırdığını savunuyor.
Stanford öğrencileri, üniversite yönetimine Pichai'yi konuşmacı olarak davet etmemesi çağrısında bulunmuş, ancak üniversite bu talebi reddetmişti. Protesto, kampüste düzenlenen bir dizi Filistin yanlısı eylemin parçası olarak öne çıktı.
Bölgesel ve küresel boyut: Teknoloji ve etik tartışması
Project Nimbus karşıtı protestolar, yalnızca Stanford'la sınırlı kalmadı. Geçtiğimiz aylarda Google ve Amazon ofisleri önünde düzenlenen eylemlerde çok sayıda kişi gözaltına alındı. Teknoloji devlerinin askeri projelere katılımı, etik tartışmaları da beraberinde getiriyor. Şirketler, anlaşmanın yalnızca sivil amaçlarla sınırlı olduğunu savunsa da, eleştirmenler İsrail ordusunun teknolojilerini Filistin topraklarında gözetim ve bastırma amaçlı kullandığını iddia ediyor.
Olay, ABD'deki üniversitelerde Filistin'e destek hareketinin ne kadar güçlendiğini de gösteriyor. Geçtiğimiz aylarda Columbia, NYU ve Berkeley gibi önde gelen üniversitelerde benzer protestolar yaşanmıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına tarihsel olarak güçlü destek veren bir ülke olarak bu tür protestoları yakından izliyor. ABD üniversitelerinde yükselen Filistin yanlısı hareket, uluslararası kamuoyunda İsrail politikalarına yönelik baskıyı artırabilir. Ayrıca, teknoloji şirketlerinin askeri anlaşmaları, Türkiye'nin de savunma ve teknoloji alanındaki etik tartışmalarına ışık tutuyor. Türk kamuoyu, benzer durumlarda yerli teknoloji firmalarının insan haklarına saygılı politikalar izlemesini bekleyebilir.
