Stanford Üniversitesi'nin 2025 yılı mezuniyet töreninde, Google CEO'su Sundar Pichai'nin konuşması sırasında yüzlerce öğrenci, şirketin İsrail ve ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Teşkilatı (ICE) ile olan bağlarını protesto etmek amacıyla salonu terk etti. Olay, Kaliforniya'daki Stanford Stadyumu'nda gerçekleşen törende, Pichai'nin kürsüye çıkmasıyla başladı. Öğrenciler, Filistin yanlısı sloganlar atarak ve "İsrail soykırımını finanse etmeyi bırakın" yazılı pankartlar taşıyarak ayağa kalktı ve çıkışlara yöneldi. Protesto, yaklaşık 10 dakika sürdü ve Pichai konuşmasına kısa bir süre ara vermek zorunda kaldı. Üniversite yönetimi, olayın barışçıl olduğunu ve herhangi bir güvenlik sorunu yaşanmadığını bildirdi.
Protestonun arka planı: Google'ın tartışmalı sözleşmeleri
Protesto, Google'ın İsrail hükümetiyle yaptığı 1,2 milyar dolarlık bulut bilişim sözleşmesi (Project Nimbus) ve ICE ile olan teknoloji ortaklığına karşı artan öğrenci tepkisinin bir parçası olarak gerçekleşti. Öğrenci grupları, Google'ın bu sözleşmelerinin Filistinlilere yönelik insan hakları ihlallerine ve ABD'deki göçmen politikalarının sertleşmesine katkıda bulunduğunu savunuyor. Stanford'da daha önce de benzer protestolar düzenlenmişti; geçen yıl bir grup öğrenci, Google'ın üniversitedeki kariyer fuarını boykot etmişti. Protestocular, Pichai'nin mezuniyet konuşmacısı olarak seçilmesini "etik dışı" olarak nitelendirdi ve üniversite yönetimini bu kararından dolayı eleştirdi.
Google ise konuyla ilgili yaptığı açıklamada, sözleşmelerin yasal olduğunu ve şirketin uluslararası hukuka uygun hareket ettiğini belirtti. Şirket, teknolojilerinin herkes için faydalı olmasını hedeflediğini ve siyasi baskılara boyun eğmeyeceğini vurguladı. Ancak protestocular, bu açıklamayı yetersiz buldu ve Google'ın İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarına teknolojik destek sağladığını iddia etti.
Bölgesel ve küresel boyut: ABD üniversitelerinde artan Filistin yanlısı hareket
Stanford'daki protesto, ABD genelinde üniversite kampüslerinde yükselen Filistin yanlısı hareketin bir yansıması olarak görülüyor. Columbia, Harvard ve Berkeley gibi prestijli üniversitelerde de benzer eylemler düzenleniyor. Öğrenciler, özellikle teknoloji şirketlerinin İsrail ile olan iş birliklerini hedef alıyor ve bu şirketlerin kampüslerdeki varlığını protesto ediyor. Hareket, İsrail-Filistin çatışmasının küresel boyutta yeni bir aktivizm dalgası yarattığını gösteriyor. ABD'deki üniversite yönetimleri, ifade özgürlüğü ile güvenlik endişeleri arasında denge kurmaya çalışırken, bu tür protestoların artarak devam etmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Stanford'daki protesto, ABD'deki üniversite gençliğinin Filistin meselesine artan duyarlılığını ve teknoloji şirketlerinin etik sorumluluklarına yönelik sorgulamaları göstermesi açısından önemli. Türkiye, uzun süredir Filistin davasını destekleyen bir dış politika izliyor ve bu tür eylemler, Türk kamuoyunda ABD'deki Filistin yanlısı hareketin güçlenmesi olumlu karşılanabilir. Ancak doğrudan Türkiye'yi etkileyen bir gelişme olmamakla birlikte, küresel teknoloji şirketlerine yönelik bu tür protestoların Türkiye'deki benzer kampanyalara ilham vermesi mümkün. Ayrıca, Google'ın Türkiye'deki operasyonları da benzer etik tartışmalara konu olabilir.
