Sri Lanka, neredeyse on yılın en şiddetli dang humması salgınıyla mücadele ediyor. Ülkenin kamu sağlık hizmetleri ve hastaneleri, sivrisineklerin yaydığı bu ölümcül hastalığın yayılmasını durdurmak için adeta seferber olmuş durumda. Son çare olarak, ada ülkesinin silahlı kuvvetleri de bu mücadeleye dahil edildi. Hava kuvvetlerine ait insansız hava araçları (İHA), özellikle çatılarda ve bahçelerde biriken durgun suları tespit etmek için kullanılıyor. Bu sular, dang virüsünü taşıyan Aedes sivrisineklerinin üreme alanlarını oluşturuyor. Yetkililer, bu yıl şu ana kadar 30 binden fazla vaka bildirildiğini ve en az 30 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. En kötü etkilenen bölgeler arasında başkent Kolombo, Gampaha ve Kalutara yer alıyor.
Dang hummasıyla mücadelede teknolojik adım
Sri Lanka Hava Kuvvetleri'ne ait İHA'lar, özellikle yoğun nüfuslu kentsel alanlarda uçuşlar gerçekleştiriyor. Termal kameralarla donatılan bu dronlar, çatılarda biriken su birikintilerini tespit ederek ekiplerin hızlı müdahalesine olanak sağlıyor. Bugüne kadar 4 binden fazla potansiyel üreme alanı tespit edildi ve bu alanlar ilaçlanarak temizlendi. Sağlık Bakanlığı, bu yöntemin vakaların yayılmasını yavaşlattığını belirtiyor. Ancak uzmanlar, dang hummasıyla mücadelede tek başına dronların yeterli olmadığını, halkın bilinçlendirilmesi ve su birikintilerinin kurutulması gibi önlemlerin de şart olduğunu vurguluyor.
Güney Asya'da artan dang humması tehdidi
Dang humması, Güney Asya'da her yıl binlerce insanı etkileyen yaygın bir sağlık sorunu. Özellikle muson mevsiminde sivrisinek popülasyonunun artmasıyla birlikte vaka sayılarında ciddi yükseliş yaşanıyor. Sri Lanka, Bangladeş, Hindistan ve Pakistan gibi ülkeler her yıl büyük salgınlarla mücadele etmek zorunda kalıyor. İklim değişikliğinin etkisiyle yağış rejimlerinin değişmesi ve sıcaklıkların artması, sivrisineklerin daha geniş alanlara yayılmasına neden oluyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2023 yılında küresel çapta 5 milyondan fazla dang humması vakası bildirildiğini ve bu sayının önceki yıllara göre önemli ölçüde arttığını duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sri Lanka'daki dang humması salgını ve askeri dronların kullanımı, Türkiye için doğrudan bir güvenlik veya ekonomi konusu olmasa da, benzer sağlık krizlerine karşı hazırlıklı olma açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye, özellikle yaz aylarında artan sivrisinek popülasyonu ve dang humması benzeri virüslerle mücadelede teknolojik çözümlere yönelebilir. Ayrıca, iklim değişikliğinin tropikal hastalıkların yayılma alanlarını genişletmesi, Türkiye'nin de orta vadede bu tür salgınlarla karşılaşma riskini artırıyor. Dolayısıyla, Sri Lanka'nın deneyimi, Türkiye'nin sağlık altyapısını güçlendirmesi ve erken uyarı sistemleri geliştirmesi için bir uyarı niteliği taşıyor.
