Sri Lanka'da günlerdir etkili olan sağanak yağışlar, ülke genelinde sele ve toprak kaymalarına neden oldu. Yetkililer, şiddetli yağışlar nedeniyle en az 7 kişinin hayatını kaybettiğini, 129 evin hasar gördüğünü ve yaklaşık 3 bin 500 kişinin güvenli bölgelere tahliye edildiğini açıkladı. Afet Yönetim Merkezi'nden yapılan açıklamada, ülkenin birçok bölgesinde nehirlerin taştığı, yolların ulaşıma kapandığı bildirildi.
Sellerin ve Heyelanların Etkileri
Afet Yönetim Merkezi Sözcüsü Pradeep Kodippily, yaptığı açıklamada, son 24 saatte meydana gelen toprak kaymalarında 7 kişinin hayatını kaybettiğini doğruladı. Ölenlerin çoğunun, başkent Kolombo'nun doğusundaki dağlık bölgelerde yaşayanlar olduğu belirtildi. Yetkililer, özellikle gece saatlerinde meydana gelen heyelanların insanları uykuda yakaladığını ifade etti.
Yoğun yağışlar nedeniyle 129 evin tamamen veya kısmen hasar gördüğü, yaklaşık 3 bin 500 kişinin geçici barınma merkezlerine yerleştirildiği açıklandı. Yetkililer, daha fazla can kaybının yaşanmaması için riskli bölgelerde yaşayanların tahliye edildiğini, bu kişilerin okul ve toplum merkezlerinde ağırlandığını kaydetti.
Meteoroloji Departmanı, ülkenin güneybatı kesimlerinde ve tepelik bölgelerde yağışların süreceği uyarısında bulundu. Özellikle Kalutara, Ratnapura, Galle ve Matara bölgelerinde sel ve heyelan riskinin yüksek olduğu belirtildi. Balıkçıların ve küçük tekne sahiplerinin denize açılmamaları konusunda uyarı yapıldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Sri Lanka, her yıl muson yağmurları nedeniyle sel ve heyelan felaketleriyle karşı karşıya kalıyor. Ancak iklim değişikliğine bağlı olarak aşırı hava olaylarının sıklığı ve şiddetinin arttığına dikkat çekiliyor. 2016 yılında yaşanan sel felaketinde 100'den fazla kişi hayatını kaybetmiş, 2017'deki toprak kaymalarında ise 200'den fazla kişi ölmüştü. Bu yılki muson sezonunun, La Nina etkisiyle daha şiddetli geçtiği belirtiliyor.
Afet yönetimi uzmanları, ormansızlaşma ve plansız yapılaşmanın heyelan riskini artırdığına işaret ediyor. Özellikle çay tarlaları ve yerleşim alanlarının yamaçlara kurulması, toprak kayması riskini yükseltiyor. Hükümet, erken uyarı sistemlerini güçlendirmeye çalışsa da, altyapı ve kaynak yetersizliği nedeniyle bu çabaların yetersiz kaldığı ifade ediliyor. Uluslararası yardım kuruluşları, Sri Lanka'ya insani yardım ulaştırmak için hazırlık yapıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sri Lanka'daki bu doğal afet, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, küresel iklim değişikliğinin yol açtığı aşırı hava olaylarının artık dünyanın her bölgesinde görüldüğünü bir kez daha gösteriyor. Türkiye, benzer afetlerle mücadelede etkin bir kriz yönetimi örneği sergilerken, Sri Lanka gibi gelişmekte olan ülkelere teknik destek ve insani yardım sağlayabilir. Ayrıca, Türk Kızılay ve AFAD gibi kurumların uluslararası işbirliği çerçevesinde bölgeye yardım gönderme potansiyeli, Türkiye'nin yumuşak gücünü artırabilir. İklim değişikliğiyle mücadelede küresel ölçekte ortak adımlar atılması, Türkiye'nin de savunduğu bir öncelik olarak öne çıkıyor.
