Sri Lanka'da Tamil, Müslüman ve diğer azınlık topluluklarını temsil eden siyasi partiler, ortak sorunlarına çözüm bulmak amacıyla birleşik bir siyasi platform kurdu. Tamil Ulusal İttifakı (TNA), Sri Lanka Müslüman Kongresi ve diğer küçük partilerin öncülüğünde oluşturulan bu yapı, ülkede yeni bir anayasa yapılması, yerel meclis seçimlerinin erkene alınması ve özellikle kuzeydoğuda yaşanan toprak anlaşmazlıklarının çözülmesi gibi taleplerini resmileştirdi. Platform, 21 Nisan 2025'te başkent Kolombo'da düzenlenen bir konferansta duyuruldu.
Gelişmenin Arka Planı
Sri Lanka, 26 yıl süren iç savaşın (1983-2009) ardından etnik gerilimler ve siyasi krizlerle boğuşuyor. Tamil azınlığın yoğun olarak yaşadığı kuzey ve doğu bölgelerinde toprak işgalleri ve askeri varlık sorun olmaya devam ediyor. 2019'daki terör saldırıları ve 2022'de yaşanan ekonomik çöküş, azınlıkların güvenlik endişelerini artırdı. Mevcut anayasa, 1972'den bu yana Sinhala çoğunluğu merkeze alan bir yapıya sahip; azınlık partileri, federal veya özerk bir sistem öngören yeni bir anayasa talep ediyor. Ayrıca, yerel yönetim seçimleri 2023'ten bu yana ertelenmiş durumda; partiler, halkın yerel düzeyde temsil edilmesi için bu seçimlerin acilen yapılmasını istiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Sri Lanka'daki siyasi kriz, Hint Okyanusu'ndaki jeopolitik dengeleri etkileyebilir. Hindistan ve Çin, adadaki stratejik liman yatırımları ve altyapı projeleri üzerinden nüfuz mücadelesi veriyor. Azınlık sorunlarının çözülmemesi, özellikle Hindistan'ın Tamil Nadu eyaletinde yaşayan Tamil toplumu arasında rahatsızlık yaratıyor; bu durum, Hindistan merkezi hükümeti üzerinde baskı oluşturabilir. Öte yandan, Çin'in Sri Lanka'ya verdiği krediler ve Hambantota Limanı'nın 99 yıllığına kiralanması, ülkenin dış politikasını etkiliyor. Azınlık platformunun talepleri, siyasi istikrarın sağlanmasına yönelik olduğu için uluslararası toplum tarafından da yakından izleniyor. BM ve AB gibi aktörler, Sri Lanka'da kapsayıcı bir siyasi sürecin hayata geçirilmesini destekliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin Sri Lanka ile doğrudan sınırlı ticari ilişkileri bulunmakla birlikte, Hint Okyanusu'ndaki istikrar küresel ticaret yolları açısından kritik öneme sahiptir. Sri Lanka'daki etnik gerilimlerin bölgesel güvenliğe etkisi, Türkiye'nin Hint Okyanusu'ndaki deniz ticareti ve enerji nakil hatları için risk oluşturabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Müslüman azınlıklarla ilgili yaklaşımı, Sri Lanka Müslüman Kongresi'nin platformdaki varlığı dolayısıyla Ankara'nın konsolosluk ve insani yardım politikalarını gündeme getirebilir. Ancak bu gelişme Türkiye'nin öncelikleri arasında doğrudan bir yer tutmamaktadır.
