Pekin polisi, yaşlıları hedef alan organize bir dolandırıcılık çetesine yönelik operasyonda 30'dan fazla kişiyi gözaltına aldı. Çete, bir sağlık merkezi kisvesi altında faaliyet göstererek, 100'den fazla yaşlı vatandaşı toplam 10 milyon yuan (yaklaşık 1,5 milyon ABD doları) değerinde bir dolandırıcılıkla mağdur etti. Yöntemleri ise oldukça sıra dışıydı: Bağırsak temizleme işlemi sırasında kullandıkları sıvıya soya sosu katarak, vücutlarından "zehirli atıklar" çıktığı yanılsaması yarattılar.
Sahte detoks, gerçek dolandırıcılık
Dolandırıcılık operasyonu, Pekin'in çeşitli semtlerinde faaliyet gösteren bir dizi sağlık merkezi üzerinden yürütülüyordu. Çete üyeleri, özellikle emekli maaşı olan ve yalnız yaşayan yaşlıları hedef alıyordu. İlk temasta, ücretsiz sağlık taraması vaadiyle mağdurları merkezlere çekiyorlardı. Burada yapılan sözde "bağırsak detoksu" seanslarında, hastalara bir sıvı enjekte ediliyor ve ardından vücutlarından koyu renkli bir madde çıkıyordu. Çete üyeleri, bu maddenin vücutta biriken zehirli atıklar olduğunu iddia ederek, mağdurları pahalı detoks programlarına yönlendiriyordu. Oysa sıvının içine karıştırılan soya sosu, enjekte edildikten sonra bağırsaklarda kimyasal bir reaksiyona girerek koyu renkli bir görüntü oluşturuyordu.
Polis soruşturması, çetenin 2022'nin başlarından itibaren faaliyet gösterdiğini ve sistematik bir şekilde yaşlıları hedef aldığını ortaya çıkardı. Sağlık merkezleri, lüks semtlerde kiralanan ve gösterişli bir şekilde döşenmiş mekanlardı. Çete üyeleri, doktor kılığına girerek hastalara sağlık raporları hazırlıyor ve bu raporlarda uydurma hastalıklar sıralıyordu. Mağdurlara, detoks programının yanı sıra binlerce yuan değerinde sağlık takviyeleri ve cihazlar da satılıyordu. Dolandırıcılığın boyutu, bir mağdurun 300 bin yuan'a (yaklaşık 44 bin dolar) kadar para kaybetmesiyle ortaya çıktı.
Küresel boyutta yaşlı istismarı
Bu olay, Çin'de ve dünya genelinde yaşlıları hedef alan dolandırıcılıkların artan bir trend olduğunu gösteriyor. Özellikle sağlık ve detoks vaatleri, yaşlı nüfusun en savunmasız olduğu alanlar arasında yer alıyor. Çin hükümeti, son yıllarda bu tür dolandırıcılıklarla mücadele için çeşitli önlemler alsa da, vakaların sayısındaki artış endişe verici boyutlara ulaştı. Uzmanlar, yaşlıların yalnızlık ve sağlık kaygılarının bu tür suçlara zemin hazırladığına dikkat çekiyor.
Benzer dolandırıcılık yöntemleri ABD, Avrupa ve Japonya gibi ülkelerde de görülüyor. Örneğin, ABD'de "sağlık takviyesi" adı altında yapılan dolandırıcılıklar yılda milyarlarca dolarlık kayba neden oluyor. Japonya'da ise "enerji taşları" ve "detoks bantları" gibi ürünlerle yaşlıların kandırıldığı vakalar sıkça rapor ediliyor. Küresel çapta bu tür suçların önlenmesi için uluslararası iş birliğinin artırılması ve yaşlıların bilinçlendirilmesi gerekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu dolandırıcılık yöntemi, Türkiye'de de benzer şekilde uygulanabilecek bir model olduğu için dikkatle incelenmelidir. Türkiye'de yaşlı nüfus giderek artarken, sağlık ve alternatif tıp alanındaki dolandırıcılıklar da yaygınlaşmaktadır. Özellikle sosyal güvencesi olmayan veya kamu sağlık hizmetlerine erişimde zorluk çeken yaşlılar, bu tür sahte sağlık merkezlerinin hedefi haline gelebilir. Türkiye'deki ilgili kurumların, sağlık merkezlerini düzenli denetlemesi ve yaşlıları bilinçlendirme kampanyaları düzenlemesi önem taşımaktadır. Ayrıca, bu tür uluslararası dolandırıcılık örnekleri, ülkeler arası polis iş birliğinin ve istihbarat paylaşımının önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.
