Avustralya e-Güvenlik Komiseri Julie Inman Grant, ülkede antisemitizm ve sosyal uyum konularını araştıran kraliyet komisyonuna verdiği ifadede, sosyal medya platformlarının şiddet içeren ve marjinal içerikleri “paraya çevirdiğini” söyledi. Özellikle Elon Musk’ın sahibi olduğu X platformunu (eski adıyla Twitter) hedef alan Grant, bu platformların nefret söylemini ve aşırılıkçı içerikleri denetlemede yetersiz kaldığını belirtti. Komisyona sunulan kanıtlara göre, X’teki antisemitik paylaşımların oranı, diğer büyük platformlara kıyasla önemli ölçüde daha yüksek. Grant, bu durumun toplumsal ayrışmayı körüklediğini ve acil düzenleme gerektirdiğini vurguladı.
Gelişmenin Arka Planı
Avustralya, son yıllarda artan antisemitik olaylarla mücadele ediyor. Ülkede 2023’ün son çeyreğinde kaydedilen antisemitik saldırılar bir önceki yıla göre %70 arttı. Kraliyet komisyonu, bu artışta sosyal medya platformlarının rolünü araştırmak üzere kuruldu. Julie Inman Grant, daha önce de X’in moderasyon politikalarını eleştirmişti. Komisyona verdiği ifadede, X’in nefret söylemini tespit etme ve kaldırma oranının, rakipleri Facebook ve YouTube’un çok gerisinde olduğunu belirtti. Grant, “Bu platformlar, kullanıcı etkileşimini artırmak için uç içerikleri öne çıkarıyor ve bu da nefret söyleminin viral yayılmasına yol açıyor” dedi. Ayrıca, X’in içerik denetleme ekibini küçülttüğünü ve bu durumun sorunu daha da kötüleştirdiğini ifade etti.
Grant’in ifadesine göre, X’teki antisemitik içeriklerin %80’i, platformun otomatik tespit sistemlerinden kaçıyor. Bu içeriklerin çoğu, Yahudi karşıtı komplo teorileri, Holokost inkârı ve şiddet çağrılarından oluşuyor. Platform, bu tür içerikleri kaldırmak için kullanıcı şikayetlerine güveniyor, ancak şikayet sürecinin yavaş işlediği belirtiliyor. Öte yandan, X yönetimi, ifade özgürlüğüne vurgu yaparak, aşırı moderasyonun kullanıcıları susturacağını savunuyor. Ancak Grant, bu savunmanın “sorumluluktan kaçış” olduğunu söylüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Avustralya’daki bu gelişme, küresel çapta sosyal medya düzenlemelerinin arttığı bir döneme denk geliyor. Avrupa Birliği’nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA), büyük platformlara nefret söylemi ve yasa dışı içeriklerle mücadele zorunluluğu getiriyor. ABD’de ise eyalet düzeyinde çeşitli düzenlemeler bulunuyor, ancak federal bir yasa henüz yok. Avustralya, 2021’de çıkardığı “Sosyal Medya ve Nefret Söylemi Yasası” ile bu alanda öncü ülkelerden biri. Uzmanlar, Avustralya’nın bu komisyon kararlarının, diğer ülkelere de örnek teşkil edebileceğini düşünüyor. Özellikle X’in yeni sahibi Elon Musk’ın “mutlak ifade özgürlüğü” politikası, dünya genelinde tepki çekiyor. Avustralya’nın komisyonu, bu politikaların antisemitizm gibi nefret suçlarını nasıl etkilediğini mercek altına alıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sosyal medya platformlarının şiddet ve nefret söylemi içeren içeriklerden para kazanması, Türkiye’de de benzer tartışmalara yol açıyor. Türkiye, özellikle terör propagandası ve nefret söylemi konusunda sosyal medya şirketlerine yönelik düzenlemeler yapmış, ancak uygulamada sorunlar yaşanmıştır. Avustralya’daki bu gelişme, Türkiye’nin sosyal medya yasalarını güncellemesi ve uluslararası iş birliğini artırması açısından örnek teşkil edebilir. Ayrıca, X’in Türkiye’deki temsilciliğinin kapatılması ve içerik denetimi konusundaki uyuşmazlıklar, benzer bir komisyonun Türkiye’de de kurulması gerekliliğini gündeme getirebilir.
