Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, 16 yaş altındaki çocuklar için sosyal medya kullanımının tamamen yasaklanması yönünde bir öneri sunarken, gençler bu yasağın kendilerini hem koruyacağını hem de fırsatlardan mahrum bırakacağını belirtiyor. Starmer, yasağın çocuklara daha fazla zaman, güvenlik ve özgürlük sağlayacağını savunurken, konuyla ilgili gençlerle yapılan görüşmelerde ikiye bölünmüş bir tablo ortaya çıkıyor.
Arka plan: Yasağın gerekçeleri ve gençlerin tepkileri
Başbakan Starmer, sosyal medyanın çocukların ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek, 16 yaş altı için tam bir yasak getirilmesi gerektiğini ifade etti. Hükümet kaynakları, bu adımın çocukları siber zorbalık, bağımlılık ve uygunsuz içerikten korumayı amaçladığını belirtiyor. Ancak gençler arasında yapılan anketler, durumun daha karmaşık olduğunu gösteriyor.
15 yaşındaki Lily, "Annem telefonumu sürekli kontrol ediyor, yasak gelirse kendimi tamamen arkadaşlarımdan kopmuş hissederim" derken, 14 yaşındaki Ethan ise "Sosyal medya beni çok kaygılandırıyor ama yine de vazgeçemiyorum. Belki bir yasak iyi olabilir" şeklinde konuştu. Özellikle TikTok, Instagram ve Snapchat gibi platformların gençler arasında yaygın kullanımı, yasağın uygulanabilirliğini sorgulatıyor.
Savunucu gruplar ise yasak yerine eğitim ve dijital okuryazarlığın artırılması gerektiğini vurguluyor. Çocuk hakları örgütü NSPCC, "Yasaklar gençleri daha fazla dışlayabilir, asıl çözüm çocukları bilinçlendirmek ve platformları düzenlemek" açıklamasını yaptı.
Küresel boyut: Diğer ülkelerdeki uygulamalar
İngiltere'deki tartışma, dünyada benzer girişimlerin yaşandığı bir döneme denk geliyor. Avustralya da 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirmeyi değerlendirirken, Fransa'da 2023'te 15 yaş altı çocukların sosyal medya hesabı açmasına izin verecek yasal düzenleme yapıldı. ABD'de ise eyalet bazında farklı yaklaşımlar söz konusu; Utah ve Arkansas gibi eyaletler sosyal medya şirketlerinin çocuk kullanıcılar için ebeveyn izni almasını zorunlu kıldı.
Uzmanlara göre, İngiltere'deki yasak önerisi henüz resmi bir yasa tasarısına dönüşmüş değil ancak Starmer'ın bu çıkışı, sosyal medyanın çocuklar üzerindeki etkilerine ilişkin küresel kamuoyunu yeniden alevlendirdi. Teknoloji şirketleri ise yasağa karşı çıkarak, "platformlarımızda yaş doğrulama ve içerik denetimi gibi önlemler zaten mevcut" savunması yapıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki bu tartışma, Türkiye'de de sosyal medya kullanımı ve çocuk koruma politikaları açısından örnek teşkil edebilir. Türkiye'de halihazırda 13 yaş altı çocukların sosyal medya hesabı açmasına izin verilmiyor ancak denetim sorunları yaşanıyor. Ayrıca, dijital bağımlılık ve siber zorbalık vakalarının artması, benzer bir yasak tartışmasını gündeme getirebilir. Türkiye'nin, Avrupa'daki bu tür düzenlemeleri yakından takip etmesi ve ulusal politikalarını güncellemesi, özellikle çocukların çevrimiçi güvenliği açısından önem taşıyor.
