Somali, seçimlere giden yolun kapanması ve siyasi geçiş sürecinin askıda kalmasıyla tehlikeli bir dönemece girdi. Ülkede federal hükümet ile eyalet yönetimleri arasındaki anlaşmazlık, mevcut Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud'un görev süresinin sona ermesine rağmen yeni bir seçim takvimi oluşturulamamasına yol açtı. Uzmanlar, siyasi krizin derinleşmesi halinde Somali'nin yeniden iç çatışmaya sürüklenebileceği uyarısında bulunuyor.
Seçim takvimi neden tıkandı?
Somali'de cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 2024 sonunda yapılması planlanıyordu ancak Federal Hükümet ile Puntland ve Jubbaland gibi eyaletler arasındaki görüşmeler çıkmaza girdi. Temel anlaşmazlık, seçimlerin doğrudan halk oylamasıyla mı yoksa geleneksel klan temelli delegasyon sistemiyle mi yapılacağı noktasında düğümleniyor. Muhalefet, mevcut yönetimin süreci uzatarak iktidarda kalmaya çalıştığını iddia ediyor. Öte yandan, Almanac ve NATO gibi uluslararası aktörler Somali'deki siyasi belirsizliğin bölgesel istikrarı tehdit ettiğini vurguluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Somali'deki siyasi kriz, sadece iç dinamiklerle sınırlı kalmıyor. Afrika Boynuzu'nda etkili olan Etiyopya, Kenya ve Cibuti gibi komşu ülkeler, Somali'deki istikrarsızlığın kendi güvenliklerini de etkilediğini düşünüyor. Özellikle Eş-Şebab terör örgütü, siyasi boşluktan faydalanarak yeniden güç kazanma potansiyeline sahip. Ayrıca Katar, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölgesel güçlerin Somali'deki nüfuz mücadelesi, krizi daha karmaşık hale getiriyor. Uluslararası toplum, Somali'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü koruyacak bir siyasi uzlaşı çağrısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Somali ile tarihsel ve stratejik bağlara sahip. 2011'den bu yana Somali'de büyükelçilik açan, kalkınma projeleri yürüten ve askeri eğitim veren Ankara, ülkede önemli bir nüfuz alanı oluşturdu. Somali'deki siyasi kriz, Türkiye'nin bu ülkedeki yatırımlarını ve diplomatik kazanımlarını tehdit edebilir. Ayrıca, Doğu Afrika'da artan Çin ve Körfez ülkeleri rekabeti göz önüne alındığında, Somali'deki istikrar, Türkiye'nin kıtadaki etkinliği için kritik. Bu nedenle Ankara'nın taraflar arasında arabuluculuk yaparak krizi çözmeye çalışması bekleniyor.
