Somali'nin başkenti Mogadişu'da, Çarşamba gecesinden Perşembe sabahına kadar süren çatışmalarda hükümet güçleri ile muhalefete bağlı milisler karşı karşıya geldi. Reuters'a konuşan yerel kaynaklar, çatışmaların maddi hasara yol açtığını ve bazı sivillerin evlerini terk etmek zorunda kaldığını bildirdi. Olaylar, muhalefetin düzenlemeyi planladığı hükümet karşıtı protestolar öncesinde yaşandı. Başkentteki gerginlik, uzun süredir devam eden siyasi krizin yeni bir aşaması olarak değerlendiriliyor.
Gerginliğin arka planı
Somali'de siyasi kriz, Devlet Başkanı Muhammed Abdullahi Muhammed'in (Farmajo) anayasal süreyi aşarak görevde kalma çabalarıyla derinleşti. Şubat 2021'de sona eren görev süresinin ardından Farmajo, yeni seçimlerin yapılamaması nedeniyle yetkilerini bırakmayı reddetmişti. Muhalefet, bu durumu anayasaya aykırı bularak protesto çağrıları yapıyor. Son haftalarda başkentteki tansiyon yükselirken, iki taraf arasında zaman zaman silahlı çatışmalar da yaşanıyor. Perşembe günkü çatışmalar, muhalefetin planladığı kitlesel protesto yürüyüşü öncesinde güvenlik güçlerinin önleyici bir hamlesi olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Somali'deki siyasi istikrarsızlık, yalnızca iç güvenliği değil, aynı zamanda bölgesel dengeleri de etkiliyor. Ülke, El Kaide bağlantılı Eş-Şebab örgütüyle mücadele ederken, siyasi kriz terörle mücadele çabalarını da sekteye uğratıyor. Afrika Birliği Misyonu (AMISOM) ve uluslararası toplum, Somali'de demokratik geçişin sağlanması için taraflara diyalog çağrısı yapıyor. ABD ve Avrupa Birliği de Farmajo yönetimine seçimlerin bir an önce yapılması yönünde baskı uygularken, çatışmaların tırmanması bölge ülkeleri arasında endişe yaratıyor. Etiyopya, Kenya ve Cibuti gibi komşular, Somali'deki istikrarsızlığın Aden Körfezi ve Hint Okyanusu'ndaki deniz güvenliğine de yansıyabileceğini düşünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Somali ile tarihî ve kalkınma odaklı güçlü ilişkilere sahiptir. Mogadişu'daki Türk büyükelçiliği ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) aracılığıyla ülkede altyapı, sağlık ve eğitim projeleri yürütülmektedir. Çatışmaların tırmanması, bu projelerin aksamasına ve bölgedeki Türk vatandaşlarının güvenliğine yönelik risk oluşturabilir. Türkiye, Somali'nin toprak bütünlüğüne ve siyasi istikrarına destek verirken, çatışan taraflar arasında arabuluculuk rolü üstlenme potansiyeli taşımaktadır. Krizin derinleşmesi, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki nüfuzunu ve bölgesel istikrar çabalarını olumsuz etkileyebilir.
