Dünya Kupası tarihinde görev yapacak ilk Somalili hakem olmaya hazırlanan Omar Abdulkadir Artan’ın Miami Havalimanı’nda ABD’ye girişi reddedildi. 34 yaşındaki hakem, turnuva öncesi ABD'ye seyahat ederken, göçmenlik memurları tarafından geri çevrildi. Olay, 2026 FIFA Dünya Kupası’nın ev sahiplerinden biri olan ABD’nin vize uygulamalarını yeniden tartışmaya açtı. Artan’ın avukatı, müvekkilinin gerekli tüm belgelere sahip olduğunu ancak memurların “yetersiz gerekçe” ile girişi engellediğini belirtti.
Artan’ın hikayesi ve engellenme süreci
Omar Abdulkadir Artan, Somali'nin en tanınmış futbol hakemlerinden biri olarak uluslararası arenada adını duyurmuştu. 2010 yılından bu yana FIFA kokartı taşıyan Artan, Afrika Uluslar Kupası ve CAF Şampiyonlar Ligi gibi önemli organizasyonlarda görev almıştı. Bu yıl, Dünya Kupası’nda düdük çalacak ilk Somalili hakem olması bekleniyordu. Ancak 10 Haziran’da Miami Uluslararası Havalimanı’na iniş yaptığında, göçmenlik memurları tarafından sorguya çekildi ve gerekçe belirtilmeksizin ülkeye girişi reddedildi.
Artan’ın avukatı Farah Ali, yaptığı açıklamada müvekkilinin davet mektubu, FIFA akreditasyonu ve dönüş bileti dahil tüm yasal belgelere sahip olduğunu söyledi. Ali’ye göre, memurlar “Somali vatandaşlarının profilini” gerekçe göstererek ek belge talep etti ve sonuçta ret kararı çıktı. Artan, bir gece Miami’deki gözaltı merkezinde kaldıktan sonra ertesi gün Kenya’ya geri gönderildi. Olay, adli yardım kuruluşları tarafından ırkçı profil uygulaması olarak nitelendirilirken, FIFA konuyla ilgili henüz resmi açıklama yapmadı.
Küresel yankılar ve benzer vakalar
Artan vakası, ABD’nin vize politikalarının uluslararası etkinlikler katılımını nasıl etkilediğini bir kez daha gösterdi. Özellikle Afrika ülkelerinden gelen sporcular ve sanatçılar, ABD vize süreçlerinde sık sık benzer sorunlarla karşılaşıyor. 2022’de Nijeryalı müzisyen Burna Boy, New York’a giriş yaparken saatlerce sorguya çekilmişti. 2019’da ise Etiyopyalı atlet Haile Gebrselassie, “terör bağlantısı” gerekçesiyle ABD’ye alınmamıştı. Her iki durumda da yetkililer sonradan özür dilemiş ancak bu tür olaylar, ABD’nin “küresel topluluk” imajına gölge düşürmeye devam ediyor.
Olay, aynı zamanda ABD’nin 2026 Dünya Kupası’na ev sahipliği yapacak olmasıyla daha büyük bir önem kazanıyor. Turnuvaya binlerce katılımcı ve seyircinin geleceği düşünüldüğünde, vize süreçlerindeki aksaklıklar organizasyonun başarısını tehdit edebilir. Uzmanlar, ABD’nin bu tip durumlar için acil vize prosedürleri geliştirmesi gerektiği görüşünde. Özellikle Afrika ülkelerine yönelik vize ret oranları, dünya ortalamasının üzerinde seyrediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, benzer vize sorunlarını geçmişte yaşamış bir ülke olarak bu gelişmeyi yakından takip ediyor. 2017’de Türk bilim insanları ve sanatçılarının ABD vizelerinde yaşanan gecikmeler, Ankara-Washington ilişkilerinde gerginliğe yol açmıştı. Her ne kadar doğrudan Türkiye’yi ilgilendiren bir durum olmasa da Artan vakası, ABD’nin müttefik ve üçüncü dünya ülkelerine yönelik tutarsız vize politikalarını bir kez daha gündeme getiriyor. Türkiye gibi yoğun uluslararası seyahat trafiğine sahip bir ülke için bu tür uygulamalar, ekonomik ve diplomatik iş birliklerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca olay, Türk sporcuların ve görevlilerin uluslararası organizasyonlarda benzer engellerle karşılaşma ihtimalini hatırlatıyor.
