Sırbistan merkezli savunma şirketi Tech Solutions, yeni geliştirdiği TSMB M-25 kamyon platformunu tanıttı. Bu platform, 250 mm çapında dev bir havan topunu taşıyacak şekilde tasarlandı. TSMB M-25, modern savaş alanında büyük yıkım gücü ile yüksek hareketliliği bir araya getirmeyi amaçlıyor. Aracın ilk kez görücüye çıktığı etkinlik, Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da düzenlenen Uluslararası Savunma Fuarı'ydı (Partner 2023).
TSMB M-25'in Teknik Özellikleri ve Tasarımı
TSMB M-25, 8x8 tekerlekli askeri kamyon şasisi üzerine monte edilmiş bir havan sistemidir. Havan topu, 250 mm kalibreye sahip ve yaklaşık 1.500 kilogram ağırlığında mühimmat kullanabiliyor. Bu, onu dünyadaki en büyük kalibreli havan toplarından biri yapıyor. Sistem, 10 kilometreye kadar menzile sahip ve yüksek patlayıcılı mermilerle zırhlı hedeflere karşı etkili olabiliyor. Kamyon, dört dingilli ve arazi koşullarında yüksek manevra kabiliyeti sunuyor. Havanın yüklenmesi, nişan alınması ve ateşlenmesi tamamen otomatik bir sistemle yapılıyor; bu da mürettebatın iş yükünü azaltıyor. Aracın zırh koruması ve karşı tedbir sistemleri hakkında henüz detaylı bilgi verilmedi.
Geliştirme Süreci ve Üretici
Tech Solutions, Sırbistan'ın önde gelen savunma sanayi firmalarından biri. Şirket, son yıllarda insansız hava araçları, zırhlı araçlar ve topçu sistemleri alanında çeşitli projelere imza attı. TSMB M-25 projesi, Sırp ordusunun envanterindeki eskiyen havan toplarının yerini almak üzere başlatıldı. İlk prototip 2022 yılında tamamlandı ve 2023'te Partner fuarında sergilendi. Sırbistan Savunma Bakanlığı, sistemin 2024 yılı içinde test atışlarına başlayacağını duyurdu. Henüz seri üretim ve ihracat konusunda resmi bir açıklama yapılmadı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu tür ağır havan sistemleri, özellikle dağlık ve engebeli arazilerde kullanışlı. Sırbistan, Balkanlar'da jeopolitik olarak hassas bir konumda ve komşularıyla zaman zaman gerginlikler yaşıyor. TSMB M-25, Sırp ordusunun savunma kapasitesini artırırken, aynı zamanda Sırbistan'ın silah ihracatçısı olarak profilini güçlendirebilir. Küresel savunma pazarında, benzer sistemler arasında Rusya'nın 2S4 Tyulpan ve Çin'in PLL-05 gibi araçları bulunuyor. Ancak TSMB M-25, tekerlekli platformu ve otomatik yükleme sistemiyle farklılaşıyor. Uzmanlar, sistemin özellikle Asya ve Afrika pazarlarında ilgi görebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, son yıllarda savunma sanayiinde önemli atılımlar yaparak benzer teknolojiler geliştiriyor. Özellikle Roketsan ve Aselsan'ın ürettiği havan ve topçu sistemleri, hareketlilik ve otomatik ateş kontrolü açısından TSMB M-25 ile rekabet edebilecek düzeyde. Sırbistan'ın bu hamlesi, Balkanlar'da askeri dengeyi etkileyebilir ve Türkiye'nin bölgedeki savunma ihracatını olumsuz yönde etkileyebilir. Ayrıca, Sırbistan ile yakın siyasi ve ekonomik ilişkileri olan Türkiye, bu tür sistemlerin ihracatında işbirliği fırsatları da yakalayabilir. Ancak, Sırbistan'ın AB ve NATO ile ilişkileri dikkate alındığında, Türkiye'nin hassas bir denge gözetmesi gerekecek.
