Bosna savaşında soykırım suçundan ömür boyu hapis cezasına çarptırılan Radko Mladiç'in cenazesi, Sırbistan'ın başkenti Belgrad yakınlarındaki bir köyde binlerce kişinin katılımıyla gerçekleştirildi. 78 yaşında cezaevinde hayatını kaybeden Mladiç için düzenlenen törende, Sırp milliyetçileri ve eski askerler hazır bulundu. Avrupa Birliği, Sırbistan hükümetini savaş suçlusunu yüceltmemesi konusunda uyardı.
Mladiç Kimdir?
Radko Mladiç, 1992-1995 yılları arasında yaşanan Bosna Savaşı sırasında Bosnalı Sırp ordusunun başkomutanıydı. 1995 yılında Srebrenitsa'da yaklaşık 8.000 Boşnak erkeğin öldürülmesiyle sonuçlanan soykırımdan sorumlu tutuldu. Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan suçlu bulunarak 2017 yılında ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Mladiç, 1995'ten 2011'e kadar kaçak olarak yaşadı ve 2011'de Sırbistan'da yakalanarak Lahey'e gönderildi.
Cenaze Töreni ve Tepkiler
Cenaze töreni, Mladiç'in ailesinin talebi üzerine Belgrad yakınlarındaki Nova Pazova köyünde düzenlendi. Törene binlerce kişi katıldı; bazıları Sırp bayrakları taşıdı ve Mladiç lehine sloganlar attı. Sırbistan hükümeti, törene resmi düzeyde katılmadı ancak güvenlik güçleri geniş önlemler aldı. Avrupa Birliği, tören öncesinde yaptığı açıklamada Sırbistan'ı "savaş suçlularını yüceltmemeye" çağırdı ve bu tür eylemlerin bölgede uzlaşmayı zedeleyebileceğini belirtti. Bosna-Hersek'ten bazı siyasetçiler ve sivil toplum kuruluşları töreni kınadı.
Uluslararası Tepkiler ve Bölgesel Gerilim
Mladiç'in cenazesinin ardından Balkanlar'da gerilim yeniden arttı. Boşnak temsilciler, Sırbistan'ın soykırımı inkâr politikası güttüğünü öne sürerken, Sırp yetkililer törenin "ailevi bir mesele" olduğunu savundu. Avrupa Birliği, Sırbistan'ın üyelik müzakerelerinde savaş suçlarıyla yüzleşme kriterini vurguladı. AB Dış İlişkiler Servisi, "Sırbistan'ın bölgesel istikrar ve uzlaşma için sorumlu davranması gerektiğini" bildirdi. NATO ve ABD de töreni endişeyle karşıladıklarını açıkladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Radko Mladiç'in cenazesinin Sırbistan'da geniş katılımla yapılması ve AB'nin uyarısı, Türkiye'nin Balkanlar'daki istikrar ve uzlaşma politikalarını doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, Bosna-Hersek'in toprak bütünlüğünü desteklemekte ve bölgede soykırım inkârının önlenmesi çağrısı yapmaktadır. Sırbistan ile ekonomik ve diplomatik ilişkilerini geliştiren Türkiye, aynı zamanda Boşnak ve Arnavut topluluklarıyla tarihi bağlarını korumaktadır. Bu tür olaylar, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü ve bölgesel barış çabalarını zora sokabilir; ayrıca AB'nin genişleme sürecinde Sırbistan'a yönelik tutumu, Türkiye'nin kendi AB perspektifini de dolaylı olarak etkileyebilir.
