Singapur, dünyanın en pahalı otomobil sahibi olma maliyetine sahip şehirlerinden biri olarak bilinirken, küçük bir otomobil için ruhsat ücreti 129 bin Singapur dolarına (yaklaşık 99 bin 700 ABD doları) yükselerek tüm zamanların rekorunu kırdı. Kategori A olarak adlandırılan ve küçük otomobiller ile elektrikli araçlar için geçerli olan bu ruhsat, bir önceki haftaya göre yüzde 4,2 oranında arttı. Analistler, elektrikli araçlara yönelik vergi indirimlerinin ve teşviklerin sona ermesiyle birlikte primlerin daha da yükselebileceği uyarısında bulunuyor.
Artan talep ve sınırlı arz
Singapur'da otomobil ruhsatları, hükümetin trafik yoğunluğunu kontrol altında tutmak için uyguladığı bir kota sistemiyle belirleniyor. Her ay sınırlı sayıda ruhsat ihale ediliyor ve talep arttıkça fiyatlar yükseliyor. Son yıllarda artan nüfus ve ekonomik büyüme, araç talebini tetiklerken, toplu taşıma yatırımlarına rağmen özel araç sahibi olma isteği azalmadı.
Kategori A ruhsatları, 1.600 cc'ye kadar motor hacmine sahip araçlar ve elektrikli araçlar için geçerli. Elektrikli araçlara olan ilgi, hükümetin 2030'a kadar ulaşım emisyonlarını azaltma hedefiyle birlikte artsa da, teşviklerin azalmasıyla maliyetler yeniden yükselmeye başladı. 2021'de başlatılan elektrikli araç teşvik programı, ruhsat fiyatlarını bir süreliğine dengelemişti ancak programın sona ermesiyle birlikte fiyatlar yeniden tırmanışa geçti.
Bölgesel ve küresel boyut
Singapur'un bu politikası, diğer Asya şehirlerine de örnek teşkil ediyor. Hong Kong, Tokyo ve Seul gibi büyük şehirlerde de trafik yoğunluğunu azaltmak için benzer kota sistemleri veya yüksek vergiler uygulanıyor. Ancak Singapur, dünyada araç sahibi olmanın en pahalı olduğu ülkeler arasında ilk sırada yer alıyor. Bu durum, otomobil endüstrisini de etkiliyor; premium markalar Singapur pazarında daha fazla satış yaparken, düşük maliyetli araçların payı azalıyor.
Küresel ölçekte ise elektrikli araçlara geçiş süreci, hükümet teşviklerine bağlı olarak şekilleniyor. Singapur'un teşvikleri sonlandırması, elektrikli araç talebini kısa vadede olumsuz etkileyebilir. Ancak uzun vadede karbon nötr hedefleri doğrultusunda yeni düzenlemeler bekleniyor. Uzmanlar, ruhsat fiyatlarının önümüzdeki aylarda da yükselişini sürdürebileceğini, zira arzın talebi karşılamakta yetersiz kaldığını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Singapur'daki bu gelişme, Türkiye'de araç sahipliği maliyetleri ve trafik yoğunluğu yönetimi açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye'de de özellikle İstanbul gibi büyük şehirlerde artan trafik sorunu, benzer kota sistemlerinin tartışılmasına yol açıyor. Singapur modeli, yüksek gelirli bir ülke olarak Türkiye ile doğrudan kıyaslanamasa da, büyükşehirlerde araç sayısını sınırlamak için uygulanabilecek politikalar açısından dersler barındırıyor. Ayrıca, elektrikli araçlara geçişte teşviklerin önemi bir kez daha ortaya çıkıyor; Türkiye'nin yerli otomobil üretimi hedefleri doğrultusunda bu tür maliyet faktörlerini dikkate alması gerekiyor.
