Singapur'un 2026 mezunları, son yılların en zorlu iş piyasasında iş bulmak için yarışırken, üniversite diplomalı genç işsizler hükümet destekli geçici iş programlarına yöneliyor. Singapur Hükümeti tarafından başlatılan 'Graduate Industry Traineeships' yani kısaca GRIT programı, gençlere medyan başlangıç maaşının yarısı kadar bir ücretle iş deneyimi kazanma fırsatı sunuyor. Ancak bu fırsat, kalıcı çözüm olmaktan uzak ve işsizlik sorununun geçici bir bandı olarak görülüyor.
Gelişmenin arka planı: Zorlu iş piyasası ve GRIT çıkışı
Singapur'da son yıllarda iş piyasasında yaşanan daralma, özellikle yeni mezunlar arasında işsizlik oranlarını artırdı. Ekonomik büyümedeki yavaşlama ve teknolojik dönüşümün yarattığı beceri uyuşmazlığı, gençlerin istihdam edilebilirliğini olumsuz etkiliyor. Bu bağlamda, Singapur Hükümeti 2023 yılında GRIT programını başlatarak, işsiz gençlere en az altı ay süreyle, devlet tarafından sübvanse edilen stajyerlik pozisyonları sağlamayı amaçladı.
Program kapsamında gençler, Singapur'daki medyan başlangıç maaşı olan yaklaşık 3.500 Singapur dolarının yarısı, yani 1.750 Singapur doları civarında bir ücretle çalışıyor. Bu ücret, şehir devletinin yaşam maliyeti düşünüldüğünde oldukça düşük kalıyor. Ancak binlerce başvuru, gençlerin en azından bir iş deneyimi ve CV'lerine ekleyebilecekleri bir referans için bu düşük ücreti kabul etmeye hazır olduğunu gösteriyor.
Uzmanlar, GRIT programının kısa vadede işsizlik rakamlarını düşürse de uzun vadede eğitim-istihdam uyuşmazlığını çözmediğini belirtiyor. Singapur Ulusal Üniversitesi'nden ekonomi profesörü Ivan Png, 'Program, gençlere geçici bir nefes aldırıyor ancak ekonomideki yapısal sorunları gidermekten uzak. Üniversite müfredatının iş piyasasının talepleriyle uyumlu hale getirilmesi gerekiyor' diyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Asya'nın diğer ekonomileri de benzer sorunlar yaşıyor
Singapur'daki bu tablo, Asya'nın gelişmiş ekonomilerinde benzer bir işsizlik ve eğitim-istihdam uyuşmazlığı sorununun varlığını gösteriyor. Güney Kore, Japonya ve Tayvan gibi ülkelerde de genç işsizlik oranları yüksek seyrediyor. Özellikle teknoloji ve hizmet sektörlerindeki hızlı dönüşüm, üniversite mezunlarının sahip olduğu becerilerin çoğu zaman işverenlerin aradığı becerilerle örtüşmemesine yol açıyor.
Dünya Bankası verilerine göre, Asya-Pasifik bölgesinde genç işsizlik oranı yüzde 10-15 arasında değişirken, bazı ülkelerde bu oran yüzde 20'nin üzerine çıkıyor. Bu durum, hükümetleri aktif işgücü piyasası politikaları geliştirmeye ve stajyerlik programlarını teşvik etmeye itiyor. Singapur'un GRIT programı, bu alandaki en kapsamlı girişimlerden biri olarak öne çıkıyor, ancak eleştirmenler programın gençleri düşük ücretli ve güvencesiz işlere mahkum etme riskine dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Singapur'daki genç işsizliği ve GRIT programı, Türkiye için de önemli dersler barındırmaktadır. Türkiye'de de genç işsizlik oranı yüksek ve eğitim-istihdam uyuşmazlığı benzer bir sorun olarak durmaktadır. Hükümetin İŞKUR aracılığıyla uyguladığı aktif işgücü programları, Singapur'un deneyiminden ilham alabilir. Ancak programların tasarımında, geçici çözümler yerine uzun vadeli beceri geliştirme ve sektör-akademi işbirliğini teşvik eden modeller tercih edilmelidir. Aksi takdirde, gençlerin düşük ücretli ve güvencesiz işlere yönelmesi, beşeri sermaye kaybına ve sosyal huzursuzluğa yol açabilir. Türkiye'nin kendi işgücü piyasası dinamiklerini dikkate alarak, benzer programları hayata geçirirken dikkatli olması gerekmektedir.
