Singapur hükümeti, 2027 yılının sonuna kadar ülke genelindeki her HDB (Housing and Development Board) konut bloğuna en fazla 500 metre mesafede bir ATM, para çekme noktası veya banka şubesi bulunmasını sağlayacak bir planı hayata geçiriyor. Bu adım, ülkenin hızla dijital ödemelere yöneldiği bir dönemde, özellikle yaşlı vatandaşların nakit paraya erişiminin devam etmesini garanti altına almayı amaçlıyor.
Gelişmenin arka planı
Singapur, son yıllarda dijital ödeme sistemlerini yaygınlaştırmak için büyük çaba harcıyor. Ülkede PayNow, GrabPay, Google Pay gibi dijital cüzdanlar ve banka transfer sistemleri hızla benimsenirken, fiziksel para kullanımı giderek azalıyor. Ancak bu dönüşüm, özellikle teknolojiye uyum sağlamakta zorlanan yaşlı nüfus için sorun yaratabiliyor. Singapur Para Otoritesi (MAS) ve Ulusal Kalkınma Bakanlığı tarafından ortaklaşa yürütülen bu proje, 65 yaş üstü vatandaşların nakit ihtiyaçlarını karşılamak üzere tasarlandı.
HDB blokları, Singapur'da nüfusun yaklaşık %80'inin yaşadığı toplu konut projeleri. Bu blokların çoğu alışveriş merkezleri ve toplu taşıma duraklarına yakın olsa da, banka şubelerinin kapanması nedeniyle bazı bölgelerde nakit erişimi zorlaşmıştı. Yetkililer, hedefe ulaşmak için mevcut banka şubelerinin korunmasının yanı sıra, ortak ATM alanları ve mobil banka araçları gibi alternatif çözümleri de değerlendiriyor.
Plan kapsamında, her mahallede en az bir tane 7/24 açık ATM veya para çekme noktası bulunacak. Ayrıca, bankaların belirli günlerde geçici şubeler açması veya topluluk merkezlerinde nakit hizmeti sunması da seçenekler arasında. Singapur hükümeti, bu uygulama için bankalarla iş birliği yapacak ve gerekli altyapı yatırımlarını destekleyecek.
Bölgesel ve küresel boyut
Singapur'un bu hamlesi, dijitalleşme ve nakit kullanımı arasındaki dengeyi sağlamaya yönelik küresel bir eğilimin parçası. Birçok gelişmiş ülke, dijital ödemelere geçişte finansal kapsayıcılığı korumak için benzer önlemler alıyor. Örneğin, Japonya yaşlılara yönelik nakit erişim programları yürütürken, İsveç dijital paranın yanı sıra fiziksel para dolaşımını da sürdürüyor. Asya'daki diğer şehir devletleri ve yoğun nüfuslu bölgeler, Singapur'un modelini örnek alabilir.
Bu politika, aynı zamanda Singapur'un ulusal kimlik kartı sistemi SingPass ile entegre çalışan dijital bankacılık uygulamalarına da destek sağlıyor. Ülkede banka şubelerinin kapanma hızı, son beş yılda %15 artış gösterirken, nakit işlem hacmi %20 azaldı. Ancak yaşlı nüfusun oranı 2030'da %25'e ulaşacağı için, bu grubun ihtiyaçlarının göz ardı edilmemesi kritik önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Singapur'un bu uygulaması, Türkiye'de özellikle kırsal alanlarda ve yaşlı nüfusun yoğun olduğu bölgelerde bankacılık hizmetlerine erişim sorununa dikkat çekiyor. Türkiye'de de dijital bankacılık yaygınlaşırken, şube sayısındaki azalma bazı kesimleri olumsuz etkileyebilir. Bu model, Türkiye'de PTT şubeleri veya ortak ATM ağları gibi mevcut altyapının güçlendirilmesi için bir referans olabilir. Ayrıca, finansal kapsayıcılık politikaları geliştirilirken yaşlı ve teknolojiye uyum sağlayamayan bireylerin nakit erişiminin garanti altına alınması, sosyal devlet anlayışının gereği olarak önemini koruyor.
