Singapur'un önde gelen sanat ve kültür merkezlerinden Gillman Barracks, konut inşaatına yer açmak için kademeli olarak kapatılıyor. Bölgedeki işletmelerin kira sözleşmeleri, 2030 yılının ikinci çeyreğine kadar sona erecek. Sanat galerileri, restoranlar ve butik mağazalar, on yılı aşkın süredir faaliyet gösterdikleri bu tarihi alanı terk etmek zorunda kalacak. Bir zamanlar İngiliz ve Singapur ordusuna ait kışlaların bulunduğu bölge, 2012 yılında hükümet tarafından sanat bölgesi olarak yeniden canlandırılmıştı. Ancak Singapur'un artan konut ihtiyacı, bu kültürel alanın dönüşümünü hızlandırdı.
Gelişmenin arka planı: Askeri üsten sanat merkezine, oradan konuta
Gillman Barracks, adını İngiliz sömürge döneminde bölgede görev yapan General Gillman'dan alıyor. 1930'larda inşa edilen kışlalar, İkinci Dünya Savaşı sırasında Japon işgalinde kullanıldı. Savaş sonrası Singapur ordusuna devredilen alan, 2010 yılında hükümetin kentsel dönüşüm planları kapsamında boşaltıldı. 2012'de Ulusal Kalkınma Bakanlığı, Gillman Barracks'ı 'Asya'nın önde gelen sanat destinasyonu' yapma hedefiyle 20'den fazla galeriye ev sahipliği yapacak şekilde yeniden açtı. Bölge, kısa sürede Singapur'un modern sanat sahnesinin kalbi haline geldi.
Ancak Singapur'un sınırlı arazi kaynakları, kültür ve konut arasında sürekli bir gerilim yaratıyor. 2023 yılında hükümet, Gillman Barracks'ın bulunduğu arazinin konut geliştirme için uygun olduğunu duyurdu. Bölge, Singapur'un merkezine yakınlığı ve çevresindeki yeşil alanlarla değerli bir gayrimenkul konumunda. Hükümet, 2030'a kadar burada 10.000 yeni konut inşa etmeyi planlıyor. Mevcut kiracıların sözleşmeleri kademeli olarak sona ererken, bazıları 2025'te, bazıları ise 2028'de kapanmak zorunda kalacak. Son galerinin 2030'da kapanmasıyla bölge tamamen konut projesine dönüşecek.
Bölgesel ve küresel boyut: Kültür alanlarının dönüşümü
Gillman Barracks'ın kapanışı, dünya genelinde kültürel alanların kentsel dönüşüm projelerine kurban gitmesinin en son örneği. Londra'daki Bankside bölgesinden New York'un High Line'ına kadar benzer dönüşümler yaşanmıştı. Ancak Singapur örneği, devlet müdahalesinin ve planlı kalkınmanın kültürel alanları nasıl şekillendirdiğini gösteriyor. Sanatçılar ve galeri sahipleri, bu kararı 'kültürel bir kayıp' olarak nitelendiriyor. Bazı galeriler, Singapur'un diğer bölgelerine taşınmayı değerlendiriyor ancak yüksek kira maliyetleri ve merkezi konum avantajını kaybetme endişesi taşıyor.
Bölgesel olarak, Güneydoğu Asya'da benzer bir eğilim gözlemleniyor: Bangkok ve Kuala Lumpur gibi şehirlerdeki tarihi mahalleler, hızlı kentleşme nedeniyle dönüşüme uğruyor. Gillman Barracks'ın kapanışı, bölgedeki sanat sahnesi için bir uyarı niteliği taşıyor. Singapur Ulusal Sanat Konseyi, alternatif alanlar sunmak için çalışmalar yürüttüğünü ancak henüz somut bir plan açıklamadı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Singapur'daki bu gelişme, Türkiye'deki benzer kentsel dönüşüm projeleri için bir referans noktası oluşturabilir. Özellikle İstanbul'da tarihi bölgelerin (Tarlabaşı, Sulukule gibi) dönüşümü sanat ve kültür alanlarının kaybına yol açmıştı. Türkiye'de de kültürel alanların korunması ve kentsel dönüşüm arasındaki denge, uzun süredir tartışılıyor. Singapur'un bu adımı, kültür ve konut politikalarının önceliklendirilmesi gerektiğini hatırlatıyor. Türkiye, benzer bir ikilemle karşılaştığında, kültürel mirası koruyan ve aynı zamanda konut ihtiyacını karşılayan hibrit modeller geliştirebilir.
