Singapur’da üç kişi ve üç şirket, Çin’de üretilen şilteleri (yatakları) ABD’ye Singapur menşeli gibi göstererek yaklaşık 18 milyon dolar (yaklaşık 540 milyon TL) tutarında ABD ithalat vergisinden kaçındıkları iddiasıyla 27 Mart 2025 Perşembe günü mahkemeye sevk edildi. 68 yaşındaki Singapurlu Loh Yew Kong, 41 yaşındaki Leong Yu Fong ve 37 yaşındaki Loh Chen Sing Darren ile birlikte Brig adlı şirket ve iki bağlı ortaklığı, söz konusu dolandırıcılık planına karışmakla suçlanıyor.
Operasyonun Detayları ve Suçlamalar
Singapur Ticari İşler Departmanı (CAD) tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, zanlıların 2019 ile 2024 yılları arasında Çin’den ithal ettikleri şilteleri ABD’ye ihraç ederken menşe ülkeyi “Singapur” olarak beyan ettikleri ortaya çıktı. Bu yanlış beyan sayesinde ABD’nin Çin menşeli ürünlere uyguladığı yüksek gümrük tarifelerinden (Section 301 kapsamında) kaçınıldığı belirtiliyor. Yetkililer, plan kapsamında yaklaşık 18 milyon dolar değerinde vergi kaçırıldığını tahmin ediyor. Şüpheliler, “dolandırıcılık amacıyla komplo kurmak”, “menşe beyanında sahtecilik” ve “ABD gümrük yasalarını ihlal” gibi suçlamalarla karşı karşıya. Şirketlerin ABD’ye gönderilen konteynerlerde sahte fatura ve belgeler kullandığı iddia ediliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyutu
Bu dava, küresel tedarik zincirlerinde menşe sahteciliğinin ne kadar yaygın bir sorun olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Özellikle ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşları sırasında, birçok firmanın Çin’den ABD’ye ihracatta yüksek vergilerden kaçınmak için Güneydoğu Asya ülkelerini “gümrük kapısı” olarak kullandığı biliniyor. Singapur hükümeti, bu tür sahteciliklerin ülkenin saygınlığına zarar verdiğini vurgulayarak, soruşturmayı kararlılıkla sürdürüyor. Olay, bölge ülkelerindeki regülasyon ve denetimlerin ne kadar önemli olduğunu ortaya koyarken, ABD’nin de ticaret ortaklarından daha fazla şeffaflık talep etmesine yol açabilir. Uzmanlar, bu tür vakaların artması halinde ABD’nin Asya-Pasifik ticaret anlaşmalarını yeniden gözden geçirebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin uluslararası ticarette menşe kurallarına uyumun ve gümrük denetimlerinin önemini bir kez daha hatırlatıyor. Türkiye, AB ile Gümrük Birliği ve birçok serbest ticaret anlaşması çerçevesinde menşe beyanlarının doğruluğu konusunda hassas bir konumda. Benzer sahteciliklerin Türkiye üzerinden üçüncü ülkelere yapılması, Türkiye’nin ticari itibarını zedeleyebilir ve ABD veya AB ile ticari ilişkilerinde ek yaptırım riski doğurabilir. Ayrıca Türkiye, özellikle tekstil ve mobilya gibi sektörlerde Çin’den ithal edilen ürünlerin AB’ye “Türk malı” olarak ihraç edildiği iddialarıyla zaman zaman karşı karşıya kalmıştır. Bu nedenle Singapur’daki dava, Türk gümrük idareleri ve ihracatçılar için bir uyarı niteliği taşıyor: etkin denetim ve şeffaf ticaret uygulamaları, uzun vadede ticari ortaklıkların sürdürülebilirliği için kritik öneme sahip.
