Bangladeş'te yeni kurulan hükümet, eski Başbakan Şeyh Hasina'nın ülkeye dönmesi halinde derhal tutuklanacağını duyurdu. Dışişleri Bakanı Şama Obaed İslam, yaptığı açıklamada, Hasina'nın iadesi sürecinin bir önceki geçici rejim döneminde başlatıldığını ve şimdi Bangladeş Milliyetçi Partisi (BNP) liderliğindeki hükümet tarafından yürütüldüğünü belirtti. Bu gelişme, Güney Asya'da siyasi gerilimin tırmanmasına yol açarken, bölgedeki dengeleri de yakından ilgilendiriyor.
Hasina'nın yargılanma süreci ve siyasi arka plan
Şeyh Hasina, 2009-2024 yılları arasında kesintisiz 15 yıl boyunca Bangladeş Başbakanı olarak görev yaptı. Ancak hükümeti, insan hakları ihlalleri, muhalefete baskı ve yolsuzluk iddialarıyla sık sık eleştirildi. 2024 yılında yapılan seçimlerde BNP'nin zafer kazanmasıyla birlikte Hasina yurt dışına kaçtı. Hakkında birçok soruşturma başlatılan eski liderin, özellikle 2018'deki seçimlerde usulsüzlük yaptığı ve muhalif gazetecileri susturduğu gerekçesiyle yargılanması bekleniyor.
Bangladeş Dışişleri Bakanı İslam, Hasina'nın iadesi için uluslararası hukuki sürecin işletildiğini ve Interpol aracılığıyla kırmızı bülten çıkarıldığını doğruladı. Hasina'nın şu an Hindistan'da olduğu tahmin edilirken, iki ülke arasındaki iade anlaşması henüz resmi olarak talep edilmiş değil. Ancak Bangladeşli yetkililer, Hindistan'ın iade sürecine olumlu yaklaşacağını umuyor.
Bölgesel ve küresel etkiler
Bu gelişme, Güney Asya'daki siyasi dengeleri değiştirme potansiyeli taşıyor. Şeyh Hasina, iktidarında Hindistan'la yakın ilişkiler kurmuş ve Çin karşısında Hint etkisini dengelemeye çalışmıştı. Onun gitmesiyle birlikte Bangladeş'in dış politikasında eksen kayması yaşanabilir. Özellikle BNP lideri Halide Ziya'nın Çin yanlısı politikaları, bölgedeki güç mücadelesini yeniden şekillendirebilir.
Uluslararası toplum da bu süreci yakından izliyor. ABD ve AB, Bangladeş'te hukukun üstünlüğüne vurgu yaparken, Hasina'nın adil yargılanması çağrısında bulundu. Ancak Çin sessiz kalmayı tercih ediyor. Öte yandan, Hindistan için bu durum ikilem yaratıyor: Hasina'nın iadesi, Hindistan'ın Bangladeş'teki müttefikini kaybetmesi anlamına gelebilir. Yeni Delhi, bu süreci dikkatle yönetmek zorunda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Bangladeş ile özellikle ticaret ve kalkınma işbirliği alanında ilişkiler geliştirmiştir. Şeyh Hasina döneminde iki ülke arasındaki ekonomik bağlar güçlenmiş, Türk müteahhitlik firmaları Bangladeş'te önemli projeler üstlenmişti. Yeni hükümetin tutumu, bu ilişkileri etkileyebilir. Eğer iade süreci siyasi bir hesaplaşmaya dönüşürse, Bangladeş'in istikrarı zedelenebilir ve bu Türk yatırımlarını olumsuz etkileyebilir. Bölgesel olarak ise, Hindistan-Çin rekabetinde dengelerin değişmesi, Türkiye'nin Hint Okyanusu ve Asya'daki ticaret yollarına erişimini dolaylı olarak etkileyebilir. Ankara'nın, gelişmeleri yakından takip ederek iki tarafın da istikrarına katkı sağlayacak bir duruş sergilemesi beklenir.
