Senegal, eski Cumhurbaşkanı Macky Sall'ın Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği adaylığını resmen destekledi. Karar, mevcut Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye Faye'nin Pazartesi günü yayımladığı yazılı açıklamayla duyuruldu. Bu destek, Faye'nin selefi Sall'ı başkent Dakar'daki sarayında kabul etmesinden sadece üç gün sonra geldi. FRANCE 24 Dakar muhabiri Amina'nın aktardığına göre, iki lider arasındaki görüşmede BM süreci ve Senegal'in uluslararası pozisyonu ele alındı. Sall'ın adaylığı, 2025 yılında yapılması beklenen genel seçim öncesinde Afrika kıtasının BM'deki temsiliyeti tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Gelişmenin Arka Planı
Macky Sall, 2012-2024 yılları arasında Senegal devlet başkanlığı yapmış, Nisan 2024'te görevi Bassirou Diomaye Faye'ye devretmişti. Sall'ın BM Genel Sekreterliği için adaylığı, Afrika Birliği'nin kıta çapında bir aday belirleme süreciyle paralel ilerliyor. Mevcut BM Genel Sekreteri António Guterres'in ikinci dönemi 2026 sonunda doluyor. Geleneksel olarak BM Genel Sekreterliği görevi kıtalar arasında dönüşümlü olarak yürütülüyor; sıranın Afrika'ya geldiği yorumları yapılıyor. Sall, Senegal'in demokratik geçiş süreci ve bölgesel arabuluculuk rollerindeki deneyimiyle adaylık için güçlü bir profil çiziyor. Ancak adaylığın resmileşmesi için Afrika Birliği'nin onayı ve BM Güvenlik Konseyi'nin desteği gerekiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Macky Sall'ın adaylığı, Afrika'nın BM'de daha güçlü temsil edilmesi taleplerini gündeme getiriyor. Kıta, nüfus ve üye sayısı bakımından en büyük bloklardan biri olmasına rağmen, Genel Sekreterlik koltuğuna en son 1997-2006 yılları arasında Ganalı Kofi Annan sahip olmuştu. Sall'ın adaylığı, özellikle Batı Afrika'da istikrar ve demokrasi vurgusu yapan bir profil olarak öne çıkıyor. Senegal, son yıllarda ECOWAS bünyesinde Mali, Burkina Faso ve Nijer'deki darbeler sonrası arabuluculuk çabalarında aktif rol oynamıştı. Öte yandan, Çin ve Rusya'nın BM'deki etkisi, Fransa'nın eski sömürgesi Senegal'e yaklaşımı, adaylık sürecini etkileyebilecek faktörler arasında. ABD ve Batılı ülkelerin ise Sall'ın Batı yanlısı duruşunu olumlu karşılayabileceği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Macky Sall'ın BM Genel Sekreterliği adaylığı, Türkiye'nin Afrika politikası açısından önemli bir gelişme. Türkiye, son yıllarda Afrika'da artan diplomatik ve ekonomik varlığıyla, kıtadaki nüfuzunu BM gibi uluslararası platformlarda da göstermek istiyor. Sall'ın seçilmesi halinde, Türkiye'nin Senegal ve bölgeyle ilişkileri BM nezdinde stratejik bir önem kazanabilir. Ayrıca, BM reformu tartışmalarında Türkiye'nin "Dünya Beşten Büyüktür" söylemiyle örtüşen bir adaylık, Ankara'nın çok taraflılık vizyonuna katkı sağlayabilir. Ancak sürecin henüz başında olması ve güçlü alternatif adayların çıkması olasılığı, Türkiye'nin temkinli bir duruş sergilemesine neden olabilir.
