Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu, Avrupa Birliği ile üyelik müzakerelerinin ilk faslının resmen açılmasının ardından, “Üye devletlerin çabamızı takdir edeceğini ve birliğe katılma yolundaki kararlılığımızı göreceğini umuyoruz” dedi. Sandu, 22 Haziran 2026’da Belçika’nın başkenti Brüksel’de düzenlenen AB-Moldova Zirvesi’nde France 24’ün Avrupa editörü Caroline de Camaret’nin sorularını yanıtlarken, ülkesinin reform sürecine olan bağlılığını yineledi. 1991’de Sovyetler Birliği’nden bağımsızlığını kazanan ve yaklaşık 3 milyon nüfusa sahip olan Moldova, Ukrayna’nın komşusu olarak jeopolitik açıdan kritik bir konumda bulunuyor. Ülke, AB ile katılım müzakerelerinde ilk “küme”yi (fasıl grubunu) açarak tarihi bir adım attı. Bu gelişme, Moldova’nın yıllardır süren reform sürecinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı: Moldova'nın AB yolculuğu
Moldova, 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından AB’ye aday ülke statüsü almış, 2024’te ise müzakerelerin resmen başlaması kararlaştırılmıştı. Brüksel’deki zirve, ülkenin AB entegrasyonu sürecinde bir kilometre taşı niteliğinde. Sandu yönetimi, yolsuzlukla mücadele, yargı reformu ve enerji bağımsızlığı gibi alanlarda önemli adımlar attı. Özellikle, Rusya’nın enerji baskısına karşı AB dayanışmasının önemi vurgulanıyor. Moldova, geçtiğimiz yıllarda Transdinyester sorunu ve Rus yanlısı ayrılıkçı hareketlerle mücadele ederken, AB üyeliği hedefi ülkenin dış politikasının temelini oluşturuyor. Zirvede, AB’nin Moldova’ya 250 milyon avro ek mali yardım sağlayacağı duyuruldu.
Bölgesel ve küresel boyut: Doğu Avrupa’da yeni denklem
Moldova’nın AB ile entegrasyonu, yalnızca iki taraf arasındaki bir ilişki değil; aynı zamanda Doğu Avrupa’daki güç dengelerini de etkileyen bir gelişme. Rusya’nın Ukrayna savaşıyla birlikte, Moldova’nın batıya yönelmesi Moskova’nın çevrelenmesi anlamına geliyor. Enerji krizi, göç ve güvenlik tehditleri gibi konularda AB ile işbirliği, Moldova’nın dayanıklılığını artırıyor. Öte yandan, AB’nin genişleme politikasındaki yavaşlık ve iç sorunlar, Sandu’nun reformları hızlandırma çağrılarını daha anlamlı kılıyor. Zirvede ayrıca, Gagavuz Özerk Bölgesi’nin statüsü ve Transdinyester’deki Rus askeri varlığı da gündeme geldi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Moldova’nın AB üyelik sürecindeki bu adımı, Türkiye’nin Doğu Avrupa’daki çıkarları açısından önem taşıyor. Türkiye, Ukrayna savaşı bağlamında Karadeniz güvenliği ve enerji koridorları konusunda Moldova ile işbirliğini derinleştirmektedir. AB’nin Moldova’ya verdiği desteğin artması, Rusya’nın bölgedeki etkisini sınırlayabilir ve bu da Türkiye’nin Karadeniz’deki stratejik konumunu dolaylı olarak güçlendirebilir. Ayrıca, AB genişlemesinin canlanması, Türkiye’nin de uzun süredir devam eden üyelik süreci için olumlu bir sinyal olarak yorumlanabilir. Ancak, Moldova’nın hızlı ilerleyişi, Türkiye’nin AB ile ilişkilerinde yeni bir referans noktası oluşturabilir.
