Güney Koreli teknoloji devi Samsung Electronics, yapay zeka (YZ) altyapısına yönelik küresel talebin patlaması ve bellek yongası arzındaki darboğaz sayesinde bu yılın üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 1.800 oranında kâr artışı kaydetti. Şirket, Salı günü yayımladığı mali raporda, Temmuz-Eylül dönemi net kârının 10,1 trilyon Kore wonu (yaklaşık 7,6 milyar dolar) olduğunu duyurdu. Bu rakam, 2023'ün aynı döneminde kaydedilen 553 milyar wonluk kârın neredeyse 18 katına denk geliyor. Samsung, küresel çip sektöründe lider konumda bulunuyor ve özellikle veri merkezlerinde kullanılan yüksek bant genişlikli bellek (HBM) yongalarına olan talepteki artıştan doğrudan faydalandı.
Yapay zeka yatırımları çip talebini tetikledi
Dünyanın en büyük bellek yongası üreticisi olan Samsung, OpenAI ve Google gibi teknoloji devlerinin yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için gereken devasa veri merkezlerine yaptığı yatırımlar sayesinde rekor kâr elde etti. Yapay zeka işlemcileri, geleneksel bilgisayarlara kıyasla çok daha fazla bellek bant genişliği gerektiriyor ve bu da Samsung'un HBM3E gibi yüksek performanslı ürünlerine olan talebi katladı. Öte yandan, pandemi sonrası toparlanan akıllı telefon ve PC pazarı da şirketin gelirlerine olumlu yansıdı. Samsung'un mobil bölümü, Galaxy S24 serisi gibi yapay zeka destekli cihazlarla satışlarını artırdı. Ancak uzmanlar, çip sektöründeki bu olağanüstü büyümenin sürdürülebilir olup olmadığını sorguluyor. Özellikle ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşları, arz zincirinde yeni kırılmalara yol açabilir.
Hürmüz Boğazı'nda gerilim yeniden tırmandı
Bu arada, Orta Doğu'da jeopolitik gerginlikler petrol fiyatlarını yukarı çekiyor. Hürmüz Boğazı'nda İran'a bağlı Devrim Muhafızları'nın ticari gemilere yönelik son tacizleri, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği bu stratejik su yolunda seyir güvenliğini tehdit ediyor. Brent petrolün varil fiyatı, haberin ardından 85 doların üzerine çıktı. ABD Donanması, bölgedeki varlığını artırırken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri de alternatif nakliye rotaları üzerinde çalışıyor. Aynı gün Kanada, Kuzey Kutbu'nda artan Rus ve Çin faaliyetlerine karşı savunma harcamalarında rekor artışa gideceğini açıkladı. Ottawa, önümüzdeki 20 yıl içinde 250 milyar doları aşması beklenen yeni bir deniz ve hava savunma modernizasyon programı başlattığını duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Samsung'un yapay zeka kaynaklı kâr patlaması, Türkiye'nin çip tedarik zincirindeki bağımlılığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Yerli teknoloji şirketleri ve savunma sanayii, yüksek performanslı bellek yongalarında büyük oranda ithalata bağımlı. Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim ise Türkiye'nin enerji maliyetlerini doğrudan etkileyebilir; zira Türkiye petrol ithalatının önemli bir kısmını bu güzergahtan sağlıyor. Ayrıca Kanada'nın Kuzey Kutbu'ndaki savunma hamlesi, NATO müttefiki olarak Türkiye'nin Arktik bölgesindeki çıkarlarına dolaylı etki edebilir. Ancak kısa vadede bu gelişmelerin Türkiye ekonomisine yansıması sınırlı kalacaktır.
