Güney Kore'nin en büyük teknoloji şirketi Samsung, 2024 yılının son çeyreğinde kaydettiği çarpıcı finansal performansla yarı iletken ve akıllı telefon pazarlarında yeniden yükselişe geçti. Şirketin faaliyet karı, bir önceki yıla göre yüzde 330 artarak 9 trilyon wona (yaklaşık 6,7 milyar dolar) ulaştı. Bu büyüme, özellikle yapay zeka için yüksek bellekli çiplere olan talep ve Galaxy S24 serisinin satış başarısıyla tetiklendi. Ancak şirketin bu hızlı toparlanmasının gölgesinde, işçi grevleri, hükümet baskıları ve yönetim kurulundaki hukuki süreçler ciddi endişeler yaratıyor.
Gelişmenin arka planı
Samsung, 2022 ve 2023 yıllarında küresel yarı iletken durgunluğu ve düşen akıllı telefon satışları nedeniyle zorlu bir dönem geçirmişti. Pandemi sonrası azalan talepler ve artan stoklar, şirketi 15 yılın en düşük seviyelerine sürüklemişti. Ancak 2024'te yapay zeka devrimi, özellikle ChatGPT ve diğer büyük modellerin eğitimi için yüksek bant genişliği sunan HBM (High Bandwidth Memory) çiplerine talebi patlattı. Samsung, HBM pazarında SK Hynix ile rekabet halinde ve bu alanda ikinci sıradaki konumunu sağlamlaştırdı. Ayrıca akıllı telefon birimi, Galaxy S24'ün yapay zeka özellikleri sayesinde özellikle Asya ve Kuzey Amerika'da güçlü satış rakamlarına ulaştı. Ancak Samsung'un ana gelir kaynağı olan yarı iletken birimi, Çin'in ekonomik yavaşlaması ve jeopolitik gerilimlerden etkilenmeye devam ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Samsung, Güney Kore ekonomisi için sadece bir şirket değil, adeta bir ekonomi devi. Şirketin hisseleri KOSPI endeksinin yaklaşık yüzde 25'ini oluşturuyor. Bu nedenle Samsung'un performansı, ülkenin ekonomik istikrarı ve küresel teknoloji tedarik zincirindeki konumu açısından belirleyici. Güney Kore'de işçi sendikaları, düşük ücret artışı ve iyileştirilmiş koşullar için grevler düzenlerken, aynı zamanda ABD-Çin arasındaki çip savaşı da Samsung'u zorluyor. ABD, Çin'e yarı iletken ekipman ihracatına sınırlamalar getirirken, Samsung'un Çin'deki fabrikaları bu durumdan doğrudan etkileniyor. Şirket, yapay zeka alanındaki büyümeyi sürdürmek için Teksas'ta yeni bir yarı iletken tesisi inşa ediyor, ancak bu yatırımın getirileri ancak 2026'dan sonra görülecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Samsung'un güçlü bir pazarı olmasa da, şirketin küresel tedarik zincirindeki konumu Türk teknoloji ve savunma sanayini dolaylı olarak etkileyebilir. Özellikle yarı iletken arzındaki aksaklıklar, elektronik ve otomotiv sektörlerinde üretim maliyetlerini artırabilir. Türkiye'nin çip ithalatında alternatif kaynak arayışı, Samsung'un fiyat politikalarını yakından takip etmesini gerektiriyor. Ayrıca Güney Kore ile yapılan serbest ticaret anlaşmaları kapsamında Samsung'un Türkiye'ye yönelik yatırımları sınırlı olsa da, bölgesel dengeler açısından şirketin siyasi istikrarı ve ABD-Çin rekabetindeki konumu yakından izlenmeli.
