Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Suriye’de iç savaşın başlamasından bu yana Şam’a resmi ziyaret gerçekleştiren ilk Batılı lider olma unvanını taşıyor. Ancak bu tarihi ziyaret, daha ilk saatlerinde şiddet olaylarıyla gölgelendi. Macron’un kaldığı bildirilen Four Seasons Otel’in yakınında, Şam’ın merkezinde bir dizi patlama meydana geldi. Patlamalar, Suriye yönetiminin normalleşme propagandasına karşı bir meydan okuma olarak yorumlandı. Makroskopik olarak bakıldığında, ziyaretin sembolik anlamı büyük olsa da, güvenlik zafiyeti Batı’nın Suriye politikasındaki kırılganlığı ortaya koydu.
Ziyaretin arka planı ve patlamaların anlamı
Macron’un Şam ziyareti, Suriye’nin savaş sonrası yeniden inşa sürecinde uluslararası meşruiyet kazanma çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Beşar Esad ile yapılan görüşmelerde, siyasi çözüm, yeniden imar yardımları ve mülteci geri dönüşü gibi konuların ele alınması bekleniyor. Ancak patlamalar, Suriye’de güvenlik durumunun hâlâ istikrarsız olduğunu ve rejimin kontrolünün tam olmadığını gösteriyor. Patlamaların sorumluluğunu henüz üstlenen olmasa da, IŞİD kalıntıları veya rejim karşıtı grupların eylemleri olabileceği değerlendiriliyor. Özellikle, Suriye’nin kuzeydoğusunda ABD destekli Kürt güçleriyle Türkiye arasındaki gerilimin yanı sıra, İran’ın bölgedeki nüfuzu da bu ziyaretin hassas dengeler üzerinde yürüdüğünü gösteriyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Macron’un bu ziyareti, Avrupa’nın Suriye politikasında bir kırılma noktası olabilir. Fransa, daha önce Esad’a karşı sert bir tavır alırken, şimdi diyalog kapısını aralayarak diğer Avrupa ülkeleri için de bir referans oluşturuyor. Patlamalar ise bu politikaya karşı bir uyarı niteliği taşıyor. Ayrıca, Rusya ve İran’ın Suriye’deki askeri varlığı, Batı’nın etkisini sınırlıyor. Macron’un ziyareti, Rusya’nın Ukrayna savaşı nedeniyle zayıflayan pozisyonundan yararlanma girişimi olarak da okunabilir. Bölgede Çin’in artan ekonomik yatırımları ve Körfez ülkelerinin normalleşme adımları, Suriye’yi yeniden uluslararası sistemin parçası yapma yönünde baskı oluşturuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin Suriye politikası için kritik önem taşıyor. Türkiye, uzun süredir Esad rejimiyle normalleşmeye karşı çıkarken, Fransa gibi bir NATO müttefikinin Esad’la diplomatik temas kurması Ankara’yı rahatsız edebilir. Ziyaret, Suriye’de PKK/YPG’nin statüsü, mülteci dönüşü ve İran’ın nüfuzu gibi konularda Türkiye’nin çıkarlarını doğrudan etkileyebilir. Öte yandan, patlamalar Türkiye’nin sınır güvenliği kaygılarını haklı çıkarırken, Suriye’de istikrar olmadan güvenliğin sağlanamayacağını bir kez daha gösteriyor. Türkiye, bu süreçte kendi kırmızı çizgilerini koruyarak, diplomatik girişimlerini dengelemek zorunda kalacak.
