İrlandalı yazar Sally Rooney'in romanları, Filistin Eylemi (Palestine Action) hareketine verdiği destek nedeniyle İngiltere'deki bazı kitapçılar ve perakende zincirleri tarafından raflardan kaldırıldı. Rooney'in yayıncısı Faber & Faber, yazarın Filistin yanlısı duruşunun ardından kitaplarının dağıtımında sorunlar yaşandığını doğruladı. Karar, edebiyat dünyasında ve öğrenci çevrelerinde tartışma yarattı.
Gelişmenin arka planı
Sally Rooney, uzun süredir Filistin davasına destek veren ve İsrail'in Gazze'deki politikalarını eleştiren bir yazar olarak biliniyor. Son dönemde Filistin Eylemi'nin çağrılarına açık destek veren Rooney, sosyal medya paylaşımlarında ve imza kampanyalarında yer aldı. Bu destek, İngiltere'deki bazı kitap satıcılarının ve dağıtımcıların tepkisini çekti.
Edinilen bilgilere göre, büyük perakende zincirleri ve bağımsız kitapçılar, müşteri şikayetleri ve siyasi baskılar sonucunda Rooney'in kitaplarını vitrinlerden ve raflardan kaldırma kararı aldı. Yayıncı Faber & Faber ise yazarın ifade özgürlüğü hakkını savunduğunu ve kitapların satışının devam etmesi için çaba gösterdiğini belirtti. Ancak bazı satıcılar, kitapları stoklarından çıkardıklarını gizlemiyor.
Konuyla ilgili olarak ülke genelinde öğrencilerle görüşmeler yapıldı. Üniversite öğrencileri, Rooney'in kitaplarının kaldırılmasının sansür olduğunu savunanlar ve yazarın siyasi görüşlerini kitap satışlarına yansıtmasının doğru olmadığını düşünenler olarak ikiye ayrılmış durumda. Öğrenciler, kararın edebiyatı siyasetin gölgesinde bıraktığını ifade ediyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu gelişme, Batı ülkelerinde Filistin yanlısı duruşun nasıl bir baskıyla karşılaştığını gözler önüne seriyor. İngiltere'de son aylarda Filistin Eylemi'ne yönelik artan polisiye önlemler ve yasal kısıtlamalar, ifade özgürlüğü tartışmalarını alevlendirdi. Rooney gibi yüksek profilli bir yazarın kitaplarının kaldırılması, edebiyat ve sanat dünyasında sansür endişelerini artırdı.
Uluslararası yayıncılar ve yazarlar örgütleri, kararı kınayan açıklamalar yaptı. PEN International gibi kuruluşlar, yazarın ifade özgürlüğünün korunması çağrısında bulundu. Öte yandan, İsrail yanlısı gruplar ise Rooney'in boykot çağrılarını desteklemesinin kabul edilemez olduğunu savunuyor. Bu olay, küresel ölçekte Filistin meselesinin kültürel alanda nasıl bir kutuplaşma yarattığını gösteriyor.
Türkiye'de de edebiyat ve yayıncılık çevreleri, gelişmeyi yakından takip ediyor. Türk yayıncılar, benzer sansür uygulamalarının kendi ülkelerinde de görülebileceği uyarısında bulunurken, ifade özgürlüğünün evrensel bir değer olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sally Rooney'in kitaplarının Filistin'e destek nedeniyle İngiltere'de raflardan kaldırılması, Batı'da ifade özgürlüğü ve Filistin meselesi etrafındaki gerilimin arttığını gösteriyor. Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bilinen bir ülke olarak, bu tür sansür uygulamalarını yakından izlemeli ve uluslararası platformlarda ifade özgürlüğünün korunması için çaba göstermelidir. Ayrıca, Türk yayıncılık sektörü için de bir uyarı niteliğinde olan bu gelişme, kültürel alanda siyasi baskıların artabileceğine işaret ediyor. Türkiye, benzer durumlarda sanatçıların ve yazarların yanında durarak evrensel değerlere bağlılığını göstermelidir.
