İrlandalı romancı Sally Rooney'nin kitapları, yazarın telif gelirlerini yasaklı Filistin yanlısı grup Palestine Action'a destek için kullanma planı nedeniyle Birleşik Krallık'ta artık satılmayacak. Rooney ve yayıncısı çarşamba günü yaptığı açıklamada, kitapların İngiltere'deki satışının durdurulduğunu duyurdu. En çok satan yazar, "Normal People" ve "Conversations with Friends" gibi romanlarıyla tanınıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Sally Rooney, son yıllarda Filistin yanlısı duruşuyla bilinen bir yazar. Geçtiğimiz aylarda, yeni kitabının İbranice çevirisinin yayımlanmasına karşı çıkmış ve İsrail'in Filistin politikalarını eleştirmişti. Şimdi ise Palestine Action adlı gruba maddi destek sağlama kararı aldığı belirtiliyor. Palestine Action, İngiltere'de yasaklı terör örgütleri listesinde yer alıyor. Rooney'nin bu kararı, yayıncısıyla arasında anlaşmazlığa yol açmış görünüyor. Yayıncı, yazarın telif gelirlerini yasaklı bir gruba yönlendirmesinin yasal ve ticari sonuçları olacağını belirterek, kitapların İngiltere dağıtımını durdurma kararı aldı. Rooney ise yaptığı yazılı açıklamada, "Filistin halkının yanında olmaya devam edeceğim" ifadelerini kullandı. Yazarın bu hamlesi, İngiltere'deki yayıncılık dünyasında ve Filistin yanlısı çevrelerde geniş yankı uyandırdı.
Palestine Action, İngiltere'de 2021 yılında yasaklanan bir örgüt. Grup, Filistin'e destek amacıyla eylemler düzenliyor ve İsrail'e askeri malzeme sağlayan şirketleri hedef alıyor. İngiltere hükümeti, grubu "terör örgütü" olarak tanımlıyor ve üyelerine yönelik yaptırımlar uyguluyor. Rooney'nin bu gruba destek vermesi, İngiltere'de yasal sorunlara yol açabilir. Yazarın telif gelirlerini bağışlaması, grubun finansmanına katkı sağlayacağı için yayıncıyı zor durumda bırakıyor. Yayıncı, olası yasal yaptırımlardan kaçınmak için kitapların satışını durdurma yoluna gitti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, İsrail-Filistin çatışmasının Batı ülkelerindeki kültürel ve sanatsal yansımalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Son aylarda birçok sanatçı, yazar ve akademisyen Filistin'e destek açıklamaları yapmış, bazıları İsrail ile işbirliğini reddetmişti. Sally Rooney de bu hareketin öne çıkan isimlerinden biri. Ancak Rooney'nin durumu, diğerlerinden farklı olarak doğrudan yasaklı bir gruba maddi destek içerdiği için daha karmaşık bir hal alıyor. İngiltere'de ifade özgürlüğü ile terörle mücadele yasaları arasındaki denge bir kez daha tartışmaya açılıyor. Yayıncının kararı, yazarın ifade özgürlüğünü kısıtlıyor mu, yoksa yasal bir zorunluluk mu? Bu soru, İngiltere'deki kamuoyunda farklı kesimlerden farklı yanıtlar alıyor. Kimi çevreler, yayıncının yasalara uygun hareket ettiğini savunurken, kimi çevreler ise bu durumun sanatçıların siyasi görüşlerini açıklamalarını engellediğini öne sürüyor.
Uluslararası alanda ise bu olay, Filistin yanlısı hareketin Batı'da nasıl algılandığına dair bir gösterge. Palestine Action gibi gruplar, bazı ülkelerde terör örgütü olarak tanımlanırken, bazılarında ise sivil toplum kuruluşu olarak faaliyet gösterebiliyor. Rooney'nin kitaplarının İngiltere'de satılmaması, yazarın küresel popülaritesini etkileyebilir. Ancak Rooney'nin açıklamaları, onun kararlılığını gösteriyor. Yazar, maddi kayıplara rağmen Filistin davasına desteğini sürdüreceğini ima ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sally Rooney'nin Filistin yanlısı tutumu ve buna bağlı olarak kitaplarının İngiltere'de satıştan kaldırılması, Türkiye'nin Filistin politikası açısından dolaylı bir öneme sahip. Türkiye, Filistin davasını uluslararası platformlarda savunan ve İsrail'e karşı eleştirel bir tutum sergileyen bir ülke. Batı'da sanatçıların Filistin'e destek vermesi, Türkiye'nin pozisyonunu güçlendiren bir unsur olarak görülebilir. Ancak olayın doğrudan Türkiye ile bir ilgisi bulunmuyor. Yine de İngiltere'de ifade özgürlüğü ve terörle mücadele yasaları arasındaki gerilim, Türkiye'nin de zaman zaman karşılaştığı bir ikilem. Bu gelişme, Türkiye'nin Batılı ülkelerle olan ilişkilerinde Filistin meselesinin nasıl bir rol oynadığını hatırlatıyor. Ayrıca, Türkiye'deki yayıncılık sektörü için de bir emsal teşkil edebilir: Siyasi içerikli kitapların yasaklanması veya satıştan kaldırılması, ifade özgürlüğü tartışmalarını beraberinde getiriyor.
