Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik son büyük çaplı saldırısı, Batı'nın hava savunma kapasitesindeki zaafları bir kez daha gözler önüne serdi. Strateji uzmanı Frank Ledwidge, Portsmouth Üniversitesi'nde strateji dersleri veren kıdemli akademisyen, FRANCE 24'e yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın müttefiklerinin ellerinden gelenin en iyisini yaptığını ancak tamamının aynı sorunla karşı karşıya olduğunu söyledi: Rus saldırılarının yoğunluğu, sıklığı ve sayısal büyüklüğü karşısında yeterli önleme füzelerine sahip olmamak.
Gelişmenin arka planı
Rusya, son haftalarda Ukrayna'nın enerji altyapısına ve askeri hedeflerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını önemli ölçüde artırdı. Ukrayna Hava Kuvvetleri, son 24 saat içinde 50'den fazla füze ve 40'a yakın İHA'nın düşürüldüğünü açıklarken, uzmanlar bu rakamların gerçek tehdidin sadece bir kısmını yansıttığını belirtiyor. Ledwidge, Batı'nın Ukrayna'ya sağladığı Patriot, NASAMS ve IRIS-T gibi hava savunma sistemlerinin etkili olduğunu ancak stokların hızla tükendiğini vurguladı.
Akademisyen, “Rusya her hafta yüzlerce füze ve İHA fırlatıyor. Batı'nın bu yoğunluğa karşı koyacak kadar önleme füzesi üretmesi şu an için mümkün değil” dedi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesinin hava savunma için daha fazla desteğe ihtiyaç duyduğunu defalarca dile getirirken, ABD ve Avrupa Birliği yeni yardım paketleri üzerinde çalışıyor. Ancak savunma sanayii kapasitesi, talebi karşılamaktan uzak görünüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Rus saldırılarının yoğunluğu, sadece Ukrayna'nın değil, NATO'nun doğu kanadının da savunma planlamasını etkiliyor. Polonya ve Romanya gibi ülkeler, kendi hava sahalarını korumak için ek önlemler alırken, Baltık ülkeleri Rus tehdidine karşı alarm durumunda. Ledwidge, “Bu durum NATO'nun caydırıcılık kabiliyetini sorgulatıyor. Eğer Ukrayna'ya yeterli desteği veremezsek, Rusya diğer hedeflere yönelme cesareti bulabilir” uyarısında bulundu.
Küresel boyutta, hava savunma sistemlerine olan talep patlamış durumda. ABD, Almanya ve İsrail gibi üreticiler, üretim hatlarını genişletmek için çaba harcasa da, tedarik zinciri sorunları ve yüksek maliyetler hızı kısıtlıyor. Uzmanlar, Batı'nın Ukrayna'ya ek sistemler göndermesi halinde kendi stoklarında kritik seviyelere inebileceğini belirtiyor. Savaş, modern hava savunma savaşının ne kadar maliyetli ve kaynak yoğun olduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Karadeniz'deki jeopolitik konumu ve Rusya ile Ukrayna arasında denge siyaseti nedeniyle bu gelişmelerden doğrudan etkileniyor. Türkiye, Montrö Sözleşmesi kapsamında boğazları savaş gemilerine kapalı tutarken, Ukrayna'ya insansız hava araçları ve askeri teçhizat sağlamayı sürdürüyor. Rusya'nın artan füze saldırıları, Karadeniz güvenliğini de tehdit ediyor. Ankara, hava savunma alanında kendi yerli sistemlerini geliştirme çabalarını hızlandırmalı. Ayrıca, NATO içinde hava savunma paylaşımı ve ortak üretim konularında daha aktif rol alması, hem ittifaka katkı sağlar hem de Türk savunma sanayiine yeni iş birlikleri getirebilir.
