Kremlin, kitlesel bir seferberliğin hazırlandığı yönündeki iddiaları reddederken, askerlik çağındaki bazı Rus erkekler yeni bir askere alım dalgasından kaçınmak için şimdiden önlem almaya başladı. Moskova'nın resmi açıklamalarına rağmen, özellikle sosyal medyada yayılan söylentiler ve askeri sicil dairelerindeki hareketlilik, ülkede tedirgin bir bekleyişe yol açtı. Rus yetkililer, geçtiğimiz yıl kısmi seferberlik ilan edilmesinin ardından benzer bir adımın gündemde olmadığını savunuyor; ancak muhalif gruplar ve bağımsız gözlemciler, yerel askerlik şubelerine yapılan çağrıların arttığını ve bazı bölgelerde askeri kayıt işlemlerinin sıklaştırıldığını öne sürüyor.
Seferberlik Söylentilerinin Arka Planı
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçtiğimiz Eylül ayında ilan edilen kısmi seferberliğin ardından 300 bin yedek askerin silah altına alındığını açıklamıştı. O dönemde ülke genelinde büyük bir panik yaşanmış, yüz binlerce Rus erkeği Gürcistan, Kazakistan, Ermenistan ve Sırbistan gibi vize gerektirmeyen ülkelere akın etmişti. Havayolu biletleri saatler içinde tükenmiş, sınır kapılarında kilometrelerce kuyruk oluşmuştu. Aradan geçen bir yıla rağmen, bu travmanın izleri silinmedi. Şimdi ise yeni bir seferberlik dalgasının kapıda olduğu yönündeki söylentiler, özellikle Telegram kanalları ve bağımsız medya organları üzerinden hızla yayılıyor. Bazı askeri uzmanlar, Ukrayna cephesindeki yoğun kayıplar ve cephe hattının uzaması nedeniyle Rus ordusunun taze güce ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. Ancak Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, "Kitlesel seferberlik diye bir şey söz konusu değil" diyerek iddiaları reddetti. Peskov, ordunun ihtiyaçlarının sözleşmeli askerler ve gönüllüler yoluyla karşılandığını savundu.
Buna karşın, bağımsız gözlemciler ve insan hakları grupları, askerlik şubelerinden gelen çağrıların arttığını, bazı işyerlerine askeri kayıt büroları tarafından bilgi talebi gönderildiğini ve polisin göçmenlere yönelik denetimlerini sıklaştırdığını bildiriyor. Özellikle Moskova ve St. Petersburg gibi büyük şehirlerde, askerlik çağındaki gençlerin yurt dışına çıkışlarında artış olduğu gözlemleniyor. Sınır kapılarında bekleyenlerin sayısında son haftalarda yeniden bir yükseliş var. Gürcistan ve Kazakistan sınırlarında araç kuyrukları oluştuğu, bazı Rusların Orta Asya ülkelerine giden uçak biletlerini son dakikada almaya çalıştığı aktarılıyor. Sosyal medyada "seferberlikten kaçış rehberi" paylaşımları yeniden popülerlik kazanmış durumda. Öte yandan, bazı Rus erkekler ise "bekle-gör" politikası izliyor. "Panik yapmak için henüz erken" diyenler, resmi açıklamalara güvenmeyi tercih ediyor. Ancak uzmanlar, Haziran ayında yapılacak askerlik çağı çağrısı döneminin kritik olacağını ve o dönemde hareketliliğin artabileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Rusya'daki seferberlik söylentileri, sadece ülke içinde değil, komşu ülkelerde de yakından takip ediliyor. Gürcistan, Kazakistan ve Ermenistan gibi Rus vatandaşlarının vizesiz girebildiği ülkeler, olası bir yeni göç dalgasına hazırlanıyor. Geçtiğimiz yıl bu ülkeler, ani gelen Rus göçmenleri ağırlamakta zorlanmış, konut fiyatları artmış ve yerel halk arasında hoşnutsuzluk oluşmuştu. Şimdi benzer bir senaryonun tekrarlanmasından endişe ediliyor. Avrupa Birliği ülkeleri ise Rusya'dan kaçmak isteyenler için vize kısıtlamalarını sürdürüyor. Bu durum, potansiyel göçmenlerin rotasını Orta Asya ve Kafkasya'ya çevirmesine neden olabilir. Ukrayna cephesinde ise Rusya'nın asker ihtiyacı her geçen gün artıyor. Ukrayna ordusu, geçtiğimiz aylarda başlattığı karşı taarruzla bazı bölgelerde ilerleme kaydetti. Rusya'nın cephedeki mevcut gücünü koruyabilmesi için yeni takviyelere ihtiyaç duyduğu değerlendiriliyor. Batılı istihbarat kaynakları, Rusya'nın gizli bir seferberlik hazırlığı içinde olabileceğini, ancak bunun kamuoyuna yansıtılmadığını iddia ediyor. Kremlin'in bu tür iddiaları reddetmesi, hem iç kamuoyunu yatıştırmak hem de batılı ülkelerin eline koz vermemek amacı taşıyor olabilir. Seferberlik, Rus toplumunda derin bir travma yaratmış durumda. Birçok aile, geçen yıl askere alınan yakınlarından hâlâ haber alamıyor veya kayıplar yaşadı. Bu nedenle yeni bir dalganın gelmesi, toplumsal huzursuzluğu artırabilir ve Putin yönetimi için siyasi risk oluşturabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'da olası bir yeni seferberlik dalgası, Türkiye'yi birkaç açıdan doğrudan etkileyebilir. Öncelikle, geçtiğimiz yıl Rus vatandaşlarının akın ettiği ülkelerden biri de Türkiye olmuş, özellikle Antalya, İstanbul ve İzmir'de Rus nüfusu belirgin şekilde artmıştı. Yeni bir göç dalgası, konut ve yaşam maliyetleri üzerinde baskı oluşturabilir. Ayrıca, Rusya ile Türkiye arasındaki ekonomik ilişkiler —doğalgaz ticareti, turizm ve inşaat projeleri— istikrarlı bir seyir izliyor. Seferberlik, Rus ekonomisinde iş gücü kaybına yol açarak bu ilişkileri dolaylı yönden etkileyebilir. Güvenlik açısından ise Karadeniz'deki dengeler ve Ukrayna savaşının seyri, Türkiye'nin bölgesel güvenlik hesaplarını yakından ilgilendiriyor. Rusya'nın askeri kapasitesindeki dalgalanmalar, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu ve enerji güvenliğini de etkileyebilir.
