Rusya ve Çin, 2024 yılında ilk kez ortak bombardıman uçağı devriye uçuşu düzenleyerek Japonya ve Güney Kore'yi alarma geçirdi. Cumartesi günü gerçekleştirilen operasyonda, Çin'e ait iki H-6 bombardıman uçağı Doğu Çin Denizi'nden Japon Denizi'ne geçerken, bölgede iki Rus Tu-95 bombardıman uçağı ve iki Rus savaş uçağı onlara katıldı. Japonya ve Güney Kore, hava sahalarının ihlal edilmediğini ancak uçakları önlemek için savaş uçaklarını acilen havalandırdıklarını açıkladı. Bu tür ortak devriyeler, 2019'dan bu yana düzenli olarak yapılıyor ve bölgedeki askeri gerilimi artırıyor.
Ortak Devriye Uçuşunun Arka Planı
Rusya ve Çin, Kuzeydoğu Asya'da askeri işbirliğini derinleştiriyor. İki ülke, 2019'dan bu yana periyodik olarak ortak bombardıman uçağı devriyeleri düzenliyor. Bu devriyeler, genellikle uluslararası hava sahasında gerçekleştiriliyor ve Japonya ile Güney Kore'nin hava savunma sistemlerini test etmeyi amaçlıyor. Cumartesi günkü uçuş, bu yılın ilk ortak devriyesi olarak kayıtlara geçti. Rusya Savunma Bakanlığı, operasyonun planlı olduğunu ve uluslararası hava sahası kurallarına uygun yapıldığını bildirdi. Çin Savunma Bakanlığı ise devriyenin "iki ülke arasındaki stratejik işbirliğini güçlendirmek" amacı taşıdığını açıkladı. Japonya ve Güney Kore, bu tür uçuşları yakından takip ediyor ve hava sahalarına yaklaşan uçakları önlemek için savaş uçaklarını havalandırıyor. Her iki ülke de bu devriyelerin bölgesel istikrarı tehdit ettiğini savunuyor.
Analistlere göre, bu ortak devriyeler Moskova ve Pekin arasındaki askeri koordinasyonun bir göstergesi. İki ülke, NATO'nun genişlemesi ve ABD'nin Asya-Pasifik'teki varlığına karşı ortak bir duruş sergiliyor. Rusya-Çin askeri işbirliği, son yıllarda sadece hava devriyeleriyle sınırlı kalmadı; ortak tatbikatlar ve silah anlaşmaları da arttı. Özellikle Ukrayna savaşı sonrası Batı'nın yaptırımlarıyla karşı karşıya kalan Rusya, Çin ile ilişkilerini daha da derinleştirdi. Çin ise Tayvan ve Güney Çin Denizi konularında ABD ile yaşadığı gerilimlerde Rusya'nın desteğini arıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Rusya-Çin ortak devriyeleri, Japonya ve Güney Kore'nin yanı sıra ABD ve diğer bölge ülkeleri tarafından da yakından izleniyor. ABD Savunma Bakanlığı, bu tür uçuşların bölgesel güvenliğe meydan okuduğunu belirterek, Japonya ve Güney Kore ile ortak tatbikatlar düzenliyor. Tokyo ve Seul, devriyelerin hava sahalarına yaklaşmasını "provokasyon" olarak nitelendiriyor. Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, Rusya ve Çin'in büyükelçilerini çağırarak rahatsızlığını iletti. Japonya ise hava savunma sistemlerini güçlendirme kararı aldı. Bu devriyeler aynı zamanda Kuzey Kore'nin nükleer tehditleriyle mücadele eden bölge ülkeleri arasında yeni bir gerilim unsuru oluşturuyor. Uzmanlar, Moskova ve Pekin'in bu tür ortak askeri harekatlarla ABD'nin bölgedeki ittifaklarına mesaj gönderdiğini söylüyor. Özellikle AUKUS paktı ve QUAD gibi oluşumlar, Çin ve Rusya'yı birbirine yaklaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya ve Çin'in bu tür ortak askeri faaliyetleri, Türkiye'nin de üyesi olduğu NATO'nun doğu kanadındaki güvenlik algısını etkileyebilir. Her ne kadar bu devriyeler Pasifik'te gerçekleşse de, Rusya'nın Ukrayna savaşı ve Suriye'deki varlığı Türkiye'yi doğrudan ilgilendiriyor. Ankara, Moskova ile dengeli bir ilişki yürütürken, Pekin ile de ekonomik işbirliğini geliştiriyor. Ancak bu tür askeri ortaklıklar, NATO'nun caydırıcılık stratejilerini test ediyor ve Türkiye'nin ittifak içindeki konumunu dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki benzer gerilimler düşünüldüğünde, uluslararası hukuk ve hava sahası ihlalleri konusundaki hassasiyetin önemi artıyor.
