Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) görevli astronotlar, Rusya'nın giderek büyüyen bir hava sızıntısını onarma çabalarının başarısız olması üzerine tahliye moduna geçti. Sızıntının, istasyonun Rusya'ya ait Zvezda modülünde meydana geldiği ve son haftalarda önemli ölçüde arttığı bildiriliyor. NASA ve Rusya Federal Uzay Ajansı (Roscosmos), acil durum tatbikatları düzenleyerek mürettebatın olası bir tahliyeye hazır olmasını sağlıyor. Uzay ajansları, sızıntının şu an için kritik bir tehdit oluşturmadığını ancak durumun yakından izlendiğini belirtiyor.
Artan Sızıntı ve Onarım Çabaları
Rusya'nın ISS'teki Zvezda modülünde 2019 yılında tespit edilen küçük bir hava sızıntısı, zamanla büyüyerek ciddi bir güvenlik sorununa dönüştü. Roscosmos, sızıntıyı kapatmak için çeşitli yöntemler denedi ancak başarılı olamadı. Son olarak, geçen hafta keşfedilen yeni bir çatlak, sızıntının hızını daha da artırdı. Uzmanlar, sızıntının istasyonun iç basıncını düşürerek mürettebatın güvenliğini tehlikeye atabileceğini belirtiyor. NASA, acil durum prosedürlerini devreye sokarak astronotların kapsülle istasyondan ayrılması için gerekli hazırlıkları başlattı.
ISS'in şu anki mürettebatı, Amerikalı, Rus ve diğer ülkelerden astronotlardan oluşmaktadır. Sızıntı nedeniyle mürettebat, normal çalışma programını askıya alarak sürekli olarak istasyonun basınç seviyelerini izlemekte ve olası bir tahliyeye karşı tetikte beklemektedir. Uzay ajansları, sızıntının kaynağını tam olarak belirleyebilmek için uzaktan kumandalı robotlar ve kameralar kullanıyor. Ancak, onarım için bir uzay yürüyüşü planlanıp planlanmayacağı henüz netlik kazanmadı.
Küresel Uzay İşbirliği ve Jeopolitik Boyutu
ISS, ABD, Rusya, Avrupa, Japonya ve Kanada'nın ortak projesi olarak 1998'den beri faaliyet gösteriyor. Ancak Rusya'nın Ukrayna'ya saldırısı sonrası Batı ile ilişkilerin gerilmesi, işbirliğini giderek zorlaştırdı. Rusya, 2024 sonunda ISS'ten ayrılacağını açıklamış, bu da sızıntı gibi teknik sorunların çözümünü daha da karmaşık hale getirmişti. Uzmanlar, uzaydaki bu güvenlik krizinin, jeopolitik gerilimlerin bilimsel işbirliğine nasıl zarar verdiğini gözler önüne serdiğini belirtiyor. Batılı ajanslar, Rusya'nın teknik yetersizliği veya siyasi çekinceleri nedeniyle sızıntıyı kapatmakta isteksiz olabileceğini düşünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, millî uzay programı kapsamında 2026'da Ay'a sert iniş hedefliyor ve ISS'te deneyler yürüten astronotlar göndermeyi planlıyor. ISS'te yaşanan bu kriz, Türkiye'nin uzay işbirliklerinde çeşitlendirmeye gitmesi gerektiğini gösteriyor. Türkiye'nin hem ABD (NASA) hem de Avrupa (ESA) ile ilişkileri mevcut. Rusya ile teknik işbirliği zayıflarken, Çin'in uzay istasyonu Tiangong'a yönelik ilgi artabilir; ancak Çin'in ABD ile rekabeti nedeniyle bu kolay değil. Kriz, ayrıca Türkiye'nin bağımsız uzay yetenekleri geliştirmesinin uzun vadede önemini de vurguluyor.
